Aby dekarbonizować drogowy transport towarowy, Daimler Truck realizuje podwójną strategię, obejmującą napędy elektryczne z akumulatorów i wodorowe. Rozwijając swoje ciężarówki z ogniwami paliwowymi, segment Daimler Trucks koncentruje się na ciekłym wodorze. Decydującymi czynnikami są tu w szczególności wysoka gęstość energii w stosunku do pojemności magazynowej oraz właściwości systemu zbiorników. W przypadku Mercedes-Benz NextGenH2 Truck, który od 2027 roku ma być produkowany w małej serii 100 pojazdów w fabryce w Wörth am Rhein, takie podejście umożliwia przewóz dużej ilości energii na pokładzie, co jest niezbędne w wymagających zastosowaniach w ciężkim transporcie dalekobieżnym. Ponadto, czas tankowania jest krótki.
Ciekły wodór w ciężarówce NextGenH2: Właściwości techniczne i korzyści w transporcie dalekobieżnym
Poniższe aspekty pokazują znaczenie właściwości magazynowania ciekłego wodoru i systemu zbiorników dla zasięgu, tankowania, ładowności i planowania operacyjnego.
1. Wysoka gęstość energii w stosunku do objętości magazynowanej
Ciekły wodór jest magazynowany w temperaturze około −253 stopni Celsjusza. W porównaniu z akumulatorami i gazowym wodorem sprężonym, charakteryzuje się on wyższą gęstością energii w stosunku do objętości magazynowanej. Umożliwia to transport stosunkowo większej ilości energii w ograniczonej przestrzeni montażowej ciężarówki. Ciężarówka NextGenH2 ma zbiornik o pojemności do 85 kilogramów ciekłego wodoru.
2. Duży zasięg dla wymagających operacji
Duża ilość energii na pokładzie stanowi podstawę dla dużych zasięgów: na jednym napełnieniu zbiornika z pełnym obciążeniem ciężarówka NextGenH2 umożliwia zasięg znacznie przekraczający 1000 kilometrów. Poprzednia generacja zademonstrowała już potencjał zasięgu jazdy na ciekłym wodorze podczas #HydrogenRecordRun we wrześniu 2023 roku. W tym wyścigu ciężarówka Mercedes-Benz GenH2, poprzednik NextGenH2 Truck, na jednym tankowaniu ciekłego nośnika energii pokonała 1047 kilometrów, a masa całkowita zestawu wynosiła około 40 ton.
3. Krótkie postoje na tankowanie dzięki normie ISO 13984
W zakresie tankowania ciekłym wodorem, Daimler Truck wspólnie opracował normę ISO 13984 w ramach grupy roboczej ISO. Pozwala to na pełne zatankowanie 40-tonowego zestawu, takiego jak NextGenH2 Truck, w ciągu 10 do 15 minut. Dla firm transportowych krótkie postoje na tankowanie są ważnym czynnikiem w planowaniu floty i dostępności pojazdów, szczególnie w transporcie długodystansowym.
4. Masa systemu zbiorników i wymagania dotyczące przestrzeni montażowej
W porównaniu z akumulatorami, system zbiorników na ciekły wodór oferuje korzyści przede wszystkim pod względem masy. Niższa masa systemu zbiorników może korzystnie wpłynąć na ładowność. Jednak ładowność całego pojazdu zależy również od konfiguracji tego auta i innych podzespołów układu napędowego. Ponadto, przy porównywalnym zasięgu, instalacja systemu zbiorników na ciekły wodór wymaga znacznie mniej miejsca niż instalacja systemu na sprężony wodór w stanie gazowym.
5. Integracja z istniejącymi operacjami logistycznymi
Dla firm transportowych liczy się to, jak zasięg, czas tankowania i ładowność oddziałują na codzienne operacje. Duże zasięgi i krótkie postoje na tankowanie mogą usprawnić dyspozycję pojazdów, szczególnie na trasach długodystansowych, które są trudne do zaplanowania, charakteryzujących się dużymi dziennymi przebiegami oraz w przypadku transportów o krytycznym znaczeniu czasowym. Mogą one pomóc ograniczyć przestoje związane z tankowaniem i zapewnić elastyczność w planowaniu operacyjnym. Pod względem zasięgu i czasu trwania postojów na tankowanie, operacje mogą zatem opierać się na znanych schematach działania ciężarówek z silnikiem Diesla. Warunkiem wstępnym jest niezawodna dostępność odpowiednich stacji tankowania ciekłego wodoru wzdłuż planowanych tras.
Od testów u klientów do ciężarówki NextGenH2
Próby u klientów pokazują, jak te właściwości sprawdzają się w codziennej eksploatacji. Od lata 2024 roku pięć ciężarówek Mercedes-Benz GenH2 pierwszej generacji jest testowanych u dziesięciu klientów w różnych zastosowaniach logistycznych. Pojazdy zasilane wodorem pokonały już ponad 600 000 kilometrów. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że ciężarówki z ogniwami paliwowymi o dużym zasięgu i szybkim tankowaniu można zasadniczo zintegrować z regularnymi operacjami logistycznymi. Dla uczestniczących klientów priorytetem są konkretne kwestie związane z codzienną eksploatacją – od planowania wykorzystania pojazdów i tankowania po niezawodność w różnych zadaniach transportowych. Wnioski z testów są wykorzystywane do dalszego rozwoju pojazdów oraz do przygotowania sprzedaży i serwisu. Jednocześnie pomagają one w dalszym skoordynowaniu pojazdu, tankowania, serwisu i planowania floty.
Od 2027 roku nowy NextGenH2 Truck ma trafić do klientów w małej serii 100 sztuk. Zainteresowanie jest duże: prawie połowa małej serii została już przydzielona, pomimo wciąż ograniczonej infrastruktury tankowania. Nacisk kładziony jest na konkretne korzyści w określonych zastosowaniach, obejmujące: duży zapas energii na pokładzie, duży zasięg, krótki czas tankowania oraz ładowność odpowiednią do ciężkiego transportu długodystansowego. Właściwy profil eksploatacji oraz niezawodnie dostępna infrastruktura dla ciekłego wodoru stwarzają warunki, dzięki którym potencjał ten można optymalnie wykorzystać w konkretnych operacjach transportowych.
Skalowanie zależy od infrastruktury i opłacalności
Zalety ciekłego wodoru są widoczne nie tylko w samym pojeździe, ale w całym łańcuchu dostaw – od transportu i stacji tankowania aż po kwestie kosztowe. Wysoka gęstość energii ciekłego wodoru przekłada się też na efektywność zaopatrywania stacji tankowania: 40-tonowa autocysterna może obecnie przewieźć 3,9 tony ciekłego wodoru – ilość wystarczającą do około 45 pełnych tankowań ciężarówki. Elastyczność ciekłego wodoru przejawia się także na samej stacji: obiekt obsługujący ciekły wodór może zaopatrywać pojazdy wyposażone w różne typy systemów zbiornikowych. Co więcej, zapotrzebowanie takiej stacji na energię elektryczną jest niewielkie, ponieważ nie ma potrzeby energochłonnego sprężania wodoru na miejscu. Pilotażowa stacja sLH₂ (dla przechłodzonego ciekłego wodoru) w Wörth am Rhein, opracowana wspólnie przez Daimler Truck i Linde, zużywa około 0,05 kilowatogodziny na kilogram wodoru. Może to przynieść korzyści w zakresie kosztów inwestycyjnych i operacyjnych.
Obecnie eksploatacja pojazdów ogranicza się jednak do wyznaczonych tras, z dostępnymi punktami tankowania w Wörth am Rhein oraz w okolicach Duisburga. Aby ciężarówki zasilane ciekłym wodorem mogły być stosowane na szerszą skalę, musi się rozwinąć odpowiednia infrastruktura dostaw. Aktualnie kluczowym czynnikiem ograniczającym wciąż pozostaje niewielka liczba stacji tankowania ciekłego wodoru.
Wspólna inicjatywa na rzecz upowszechnienia wodoru
Inicjatywa podjęta przez Daimler Truck, Volvo Group, Toyota Motor Corporation, Bosch, Air Liquide, TotalEnergies, TEAL Mobility oraz MB Energy – zaprezentowana podczas targów IAA Transportation 2026 w Hanowerze – koncentruje się na kompleksowym upowszechnieniu pojazdów użytkowych zasilanych wodorem. Partnerzy dążą do lepszej koordynacji oferty pojazdów, dostaw wodoru oraz infrastruktury tankowania w całym łańcuchu wartości. Plany obejmują budowę stacji tankowania wodoru wzdłuż strategicznie ważnych europejskich korytarzy transportowych – równolegle do zwiększania liczby pojazdów tego typu – oraz zapewnienie dostaw wodoru w konkurencyjnych cenach.
Dla klientów skoordynowany rozwój oferty pojazdów i infrastruktury zaopatrzeniowej może ułatwić planowanie operacyjne, ograniczyć konieczność nadkładania drogi oraz wyeliminować nieproduktywne przestoje, jak również zapewnić większą przewidywalność przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. W kontekście wdrażania modelu NextGenH2 Truck kluczowe znaczenie ma dostępność odpowiednich stacji tankowania ciekłego wodoru na trasach użytkowania pojazdów.
Niezawodne dostawy w przystępnych cenach stanowią też niezbędny warunek uzyskania konkurencyjnego całkowitego kosztu posiadania (TCO). Do tego dochodzi kwestia kosztów samych pojazdów: spadek jednostkowych kosztów produkcji – możliwy dzięki zwiększaniu skali – stanowi kolejny czynnik sprzyjający opłacalności eksploatacji u klientów.
Ta wspólna inicjatywa stanowi istotny sygnał dla rynku, nie zastępuje jednak dalszej rozbudowy infrastruktury. Skalowanie przedsięwzięcia nadal będzie wymagało skoordynowanych działań całej branży, zapewnienia odpowiednich dostaw wodoru w konkurencyjnych cenach, obniżenia kosztów zakupu pojazdów oraz stabilnych ram politycznych.
O pojeździe NextGenH2 Truck
Po pomyślnym zakończeniu programu prac rozwojowych i testów prototypów pierwszej generacji ciężarówek z ogniwami paliwowymi, na początku 2026 roku Daimler Truck zaprezentował model Mercedes-Benz NextGenH2 Truck. Pojazd ten zadebiutował publicznie podczas targów IAA Transportation w Hanowerze we wrześniu 2026 roku. Ta wodorowa ciężarówka stanowi kolejny etap rozwoju firmy na drodze do transportu wolnego od emisji CO₂, opartego na napędach wodorowych. W ramach produkcji małoseryjnej, w zakładach Mercedes-Benz w Wörth am Rhein powstanie 100 egzemplarzy tego udoskonalonego ciągnika siodłowego, które od 2027 roku trafią do eksploatacji u różnych klientów.
W nowym modelu zachowano sprawdzone atuty pierwszej generacji Mercedesa-Benz GenH2 Truck. Pojazd nadal wykorzystuje ciekły wodór, co na jednym tankowaniu pozwala na osiągnięcie zasięgu znacznie przekraczającego 1000 kilometrów, nawet przy pełnym obciążeniu. Za konwersję wodoru na energię elektryczną na pokładzie samochodu odpowiada ogniwo paliwowe BZA150, dostarczone przez spółkę cellcentric. Do kluczowych cech drugiej generacji należą podzespoły seryjne pochodzące z elektrycznego modelu Mercedes-Benz eActros 600. Obejmują one zoptymalizowaną pod kątem aerodynamiki kabinę ProCabin, nową generację zintegrowanej osi elektrycznej (e-axle), nowoczesny system Multimedia Cockpit Interactive 2 oraz najnowsze systemy bezpieczeństwa i wsparcia kierowcy, oparte na aktualnej architekturze elektronicznej (E/E). Podobnie jak jego poprzednik, Mercedes-Benz NextGenH2 Truck dobrze sprawdza się w wysoce elastycznych i szczególnie wymagających zadaniach w ciężkim transporcie długodystansowym.

 

Tekst: Jarosław Brach

Zdjęcia: Producent