Wraz ze wzrostem elektryfikacji transportu publicznego i transportu towarowego konieczne staje się tworzenie odpornych rozwiązań gwarantujących dostępność i niezawodność tych kluczowych funkcji. Aby to osiągnąć, potrzebna jest nowa wiedza, którą można przełożyć na praktyczne i odporne rozwiązania. Projekt badawczy SHORTS – Säkra, hållbara och resilienta transportsystem – odgrywa w tym ważną rolę.
Wyniki cząstkowe
W ramach projektu SHORTS opracowano raport, który uzasadnia i opisuje istotne scenariusze, na podstawie których można zbudować rozwiązania dla odpornego, zelektryfikowanego transportu.
Elektryfikacja niesie bowiem ze sobą nowe zagrożenia, szczególnie związane z zasilaniem energią elektryczną, co ma kluczowe znaczenie, ponieważ wiele z tych środków transportu pełni kluczowe znaczenie dla społeczeństwa. Raport przedstawia szerokie spektrum potencjalnych zagrożeń, od działań antagonistycznych, takich jak cyberataki i sabotaż, po klęski żywiołowe i wypadki.
Jakim zagrożeniom musi sprostać infrastruktura ładowania pojazdów ciężarowych?
Kontekst i potrzeby

Rośnie presja na przejście ciężarówek i autobusów na zrównoważone i najlepiej bezemisyjne paliwa. Można to osiągnąć przy użyciu kilku różnych nośników energii, takich jak energia elektryczna, wodór, biogaz i HVO*. Elektryfikacja transportu postępuje dynamicznie, co pomaga sprostać wymaganiom i potrzebom transformacji. Jest to szczególnie widoczne w przypadku autobusów elektrycznych zasilanych bateryjnie, które dysponują ugruntowaną technologią i znajdują się w fazie intensywnego rozwoju. Technologia i użytkowanie ciężarówek elektrycznych zasilanych bateryjnie również dynamicznie rozwinęły się w ostatnich latach.
Wyzwania związane z pojazdami elektrycznymi zasilanymi bateryjnie
Jednak transformacja wiąże się z szeregiem wyzwań związanych z rozszerzonym systemem ładowania cięższych pojazdów elektrycznych zasilanych bateryjnie. W procesie elektryfikacji transportu, możliwości magazynowania energii w pojazdach lub lokalnie w terminalu lub zajezdni/bazie, które stanowią ważny węzeł komunikacyjny dla tych pojazdów, ulegają radykalnemu ograniczeniu. Jeśli terminal lub zajezdnia/baza, w których wszystkie pojazdy są zasilane bateriami, utraci zasilanie, w ciągu kilku godzin praca zostanie wstrzymana, jeśli nie będzie magazynów energii. Ta bezpośrednia zależność między energią a systemami transportowymi musi zostać lepiej zrozumiana i ograniczona w stopniu niezbędnym do zapewnienia wystarczającej odporności. Da się to osiągnąć na kilku różnych poziomach, takich jak fizyczny lokalny system energetyczny, cyfrowe platformy sterowania i planowania, za pośrednictwem przepisów i modeli biznesowych. W tych częściach ekosystemu potrzebna jest jednak nowa wiedza, którą można przełożyć na praktyczne i odporne rozwiązania. W tym zakresie ważną rolę odgrywa projekt badawczy „Bezpieczne, Zrównoważone i Odporne Systemy Transportowe” (SHORTS).
Cel
Celem jest poszerzenie wiedzy poprzez zbadanie i zaproponowanie odpornych i opłacalnych rozwiązań niezbędnych do budowy systemów zapewniających niezawodne ładowanie w terminalach i zajezdniach/bazach, nawet w przypadku nieprzewidzianych zdarzeń. Projekt przyczyni się też do poszerzenia wiedzy na poziomie krajowym poprzez zaangażowanie doktoranta w monitorowanie i pisanie raportu badawczego na podstawie projektu.
Cele i metody projektu
Prace będą realizowane w czterech pakietach roboczych, które doprowadzą do osiągnięcia celów.
1. Identyfikacja zagrożeń, ryzyka i wymagań dla bezpiecznych, zrównoważonych i odpornych systemów logistycznych
2. Badania jakościowe pozwolą na zmapowanie potencjalnych zagrożeń i ryzyka, na które może być narażona infrastruktura ładowania w terminalach i bazach. Projekt zmapuje także wymagania dotyczące odporności, z perspektywy społecznej oraz ze strony właścicieli towarów i/lub floty elektrycznych ciężarówek akumulatorowych oraz odbiorców i operatorów transportu publicznego i towarowego.
3. Opracowanie propozycji dotyczących projektowania odpornych i innowacyjnych lokalnych systemów energetycznych
4. Opracowanie modeli i wyników modelowania pokazujących, jak można zwymiarować lokalny system energetyczny, aby zapewnić niezbędną niezawodność operacyjną i moc ładowania w oparciu o zidentyfikowane zagrożenia i wymagania.
5. Budowanie zrozumienia i projektowanie platform cyfrowych dla odpornego lokalnego systemu energetycznego
Oprócz fizycznego lokalnego systemu energetycznego, oba komponenty tego systemu muszą niezawodnie komunikować się ze sobą oraz z sąsiadującymi systemami planowania i wsparcia. Projekt zbada różne platformy cyfrowe i ich interakcje oraz sposoby zaprojektowania komunikacji między nimi w celu zagwarantowania niezbędnej niezawodności operacyjnej.
Mapowanie przepisów, polityk i modeli biznesowych zwiększających odporność
Zestawienie przepisów i polityk, stanowiących zarówno bariery, jak i możliwości dla budowy niezawodnych operacyjnie terminali i baz. Projekt zbada ponadto, w jaki sposób modele biznesowe mogą się do tego przyczynić.
Ograniczenie tworzenia odpornych lokalnych systemów energetycznych w terminalach i składach.
Istotną częścią projektu jest praca z rzeczywistymi studiami przypadków opartymi na działalności partnerów projektu. Budowanie wiedzy zaowocuje ogólnym przewodnikiem dotyczącym budowania odporności w oparciu o najistotniejsze zagrożenia, ryzyka i wymagania zidentyfikowane w projekcie.
*HVO = Uwodorniony olej roślinny

Czas trwania projektu:
kwiecień 2024 – kwiecień 2029

Partnerzy:
Park Naukowy Lindholmen, Uniwersytet Technologiczny w Lund, DAGAB, Centrum Ciężarówek w Göteborgu, Region Sztokholmski, Keolis

https://closer.lindholmen.se/projekt/shorts

 

        Tekst: Jarosław Brach

       Zdjęcia: Producent