Projektowanie oświetlenia i dźwięku przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa w przestrzeni ulicznej

W ramach projektu HITS testowane są zaawansowane rozwiązania komunikacyjne z wykorzystaniem oświetlenia i dźwięku w ciężarówkach. Celem jest zwiększenie bezpieczeństwa podczas załadunku i rozładunku w środowisku ulicznym. Malin Henrikson, posiadająca własne doświadczenie w projektowaniu, była odpowiedzialna za opracowanie prototypów, które są testowane w rzeczywistych warunkach u klientów. Testowane rozwiązanie nosi nazwę Proximity.
Motywem do jego powstania jest zwiększenie bezpieczeństwa dostaw nocnych zarówno dla kierowców, jak i osób dojeżdżających do pracy, co może umożliwić zwiększenie przewozów poza godzinami szczytu, co – jak wiadomo – przyczynia się do poprawy warunków pracy, zmniejszenia korków i emisji spalin. Prototypy są opracowywane we współpracy z JustTop (podwykonawcą z Tajwanu), AXIS i Myra Design/Prevas. Zespół TRATON i Scania pozostaje odpowiedzialny za badania zorientowane na użytkownika oraz zaprojektowanie rozwiązania Proximity. Dział Human Factors w TRATON przeprowadził spotkania z kierowcami oraz pogłębione wywiady i obserwacje na ulicach z kierowcami i osobami postronnymi, takimi jak rowerzyści i piesi. W tym kontekście projektant dźwięku i oświetlenia oraz agencja projektowa naszkicowali możliwe rozwiązania. W rezultacie stało się jasne, że to, co bywa postrzegane jako niebezpieczne podczas dostaw, to korki w środowisku miejskim oraz interakcje z osobami postronnymi wokół pojazdu i wzdłuż korytarza dostawczego. Aby usprawnić komunikację z osobami postronnymi, dźwięk i światło są naturalnymi środkami komunikacji. Sama praca ze światłem jest złożona, ponieważ światło wokół zmienia się w zależności od pory dnia i pory roku. Jedna z hipotez, na której skupiła się grupa robocza, głosi, że rozwiązanie świetlno-dźwiękowe działa w dwóch strefach bezpieczeństwa wokół ciężarówki, jednej wewnątrz, a drugiej na zewnątrz, które różnią się kolorami. Kolory ostrzegawcze – czerwony i żółty – są już powszechnie stosowane w ruchu drogowym, gdzie czerwony postrzega się jako bardziej alarmujący niż żółty. Dlatego czerwony jest testowany w strefie wewnętrznej, najbliżej pojazdu, podczas gdy żółty jest używany do ostrzegania w dalszej odległości i jest nieco łagodniejszy.
Oto jak to działa:
Najpierw jest włączany statyczny obraz świetlny, pokazujący rozpoczęcie załadunku/rozładunku. Gdy osoba postronna znajdzie się w strefie żółtej, światło i dźwięk zmieniają się, aby zwrócić na siebie uwagę. Jeśli jednak osoba ta wejdzie w strefę czerwoną, sygnały ostrzegawcze – dźwiękowe i świetlne – stają się silniejsze.
Może to brzmieć prosto, ale w praktyce bywa skomplikowane. Testowana jest między innymi odległość, w jakiej od pojazdu powinno zostać aktywowane ostrzeżenie. Kierowcy wyrazili też chęć, aby sygnały świetlne i dźwiękowe można było sterować ręcznie, na przykład w nocy, gdy uważają, że same ostrzeżenia mogą być bardziej uciążliwe niż pomocne.
Kamery jako oczy samochodu
W ramach prac nad rozwiązaniem Proximity bada się również, w jaki sposób kamery mogą pełnić funkcję czujników stref bezpieczeństwa i aktywować różne funkcje oświetlenia i dźwięku. Kamery mogą być pomocne w razie wypadku, uszkodzenia lub kradzieży. Na przykład mogłyby przechowywać dane lub aktywować inteligentne funkcje w źródłach światła i dźwięku w samochodzie. W przyszłości kamery powinny być na tyle inteligentne, aby same mogły ostrzegać operatorów. Powinny także być w stanie rozróżniać różne typy użytkowników dróg. Jednak obecnie wyzwanie stanowi sprawienie, aby kamery rozróżniały kierowcę, który powinien swobodnie poruszać się wokół samochodu, od przechodniów mogących stanowić zagrożenie. Podczas testów kierowca musi zatem nosić identyfikator, który pozwoli kamerom go odróżnić, ale twórcy tego systemu wyrażają nadzieję, że w przyszłości czujnik kamery będzie w stanie dostrzec różnicę.
Zaawansowane wykorzystanie kamer wiąże się oczywiście nie tylko z wyzwaniami technicznymi, ale jeszcze prawnymi. Ważnym elementem będzie uświadomienie opinii publicznej, że inteligentne kamery to w rzeczywistości czujniki, które nie zapisują automatycznie materiału z oglądanego strumienia wideo. Ich zadaniem jest raczej bycie niczym oczy samochodu i aktywowanie funkcji zwiększających bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu ulicznego.
Testy w rzeczywistych warunkach
Testy przeprowadzane są praktycznie z wykorzystaniem samochodu testowego wyposażonego w znaczniki, kamery, czujniki, projektory światła i głośniki. Obecnie kolejne samochody są wyposażane we współpracy z firmami logistycznymi, takimi jak Dagab, HAVI i MLogistics, a wkrótce zostaną one sprawdzone w rzeczywistych warunkach. Dane są gromadzone na kilka równoległych sposobów, a doświadczenia kierowców są mapowane poprzez prowadzenie przez nich dziennika. Doświadczenia osób dojeżdżających do pracy są dodatkowo mapowane poprzez nowe próby w środowiskach miejskich w Sztokholmie i Södertälje.
Wrażenia
Rozwój technologiczny, jak wiadomo,zachodzi w zawrotnym tempie. Badania wykonane w ramach tego projektu pokazują, że nowe rozwiązania muszą być jak najbardziej intuicyjne, aby skutecznie wpływać na ludzi i skłaniać ich do zmiany zachowań.
Fragmenty z pamiętników kierowców
„Jeśli nie ma zrozumienia, nie ma szacunku”, jeśli jako pieszy nie rozumiesz zagrożeń, staje się to wyzwaniem informacyjnym.
„Musisz mieć kontrolę nad systemem. Dobrze jest móc go wyłączyć i oddzielić dźwięk od światła, aby w razie potrzeby móc korzystać tylko z jednego z nich”.

Przejrzyste wnioski z mapowania środowiska pracy kierowców

Transport powinien być bezpieczny, zarówno dla kierowców, jak i osób dojeżdżających do pracy. W ramach projektu Closer HITS firma Traton zmapowała doświadczenia i potrzeby kierowców podczas załadunku i rozładunku dla firmy Scania. Wnioski są jasne i umożliwiają podjęcie konkretnych działań na rzecz bezpieczniejszych i bardziej stabilnych warunków pracy.
Johanna Vännström, ekspertka ds. czynników ludzkich i ergonomii pojazdów w firmie Scania/Traton, opowiada o metodzie mapowania i wnioskach.
Jak przeprowadziliście mapowanie?
Zaczęliśmy od wywiadów telefonicznych z menedżerami transportu, przełożonymi i kierowcami, aby dowiedzieć się więcej o pracy związanej z załadunkiem i rozładunkiem. Następnie towarzyszyliśmy kierowcom ciężarówek podczas ich zmian roboczych, aby na własne oczy zobaczyć, jak wygląda ich codzienne życie. Podczas przejazdów zadajemy pytania i skrupulatnie notujemy, aby zrozumieć, dlaczego kierowcy robią to, co robią. Przeprowadziliśmy również obserwacje uliczne i w garażach.
Jakie są Państwa główne spostrzeżenia?
Śliskie nawierzchnie to powtarzający się problem w codziennej pracy, spowodowany śniegiem, lodem i deszczem. Szybko poruszających się użytkowników dróg, takich jak rowerzyści i skutery elektryczne, trudno dostrzec i odczuwają dyskomfort, gdy szybko się zbliżają. Pracę utrudnia fakt, że strefy załadunku są często źle zlokalizowane lub zajęte. Może to prowadzić do nielegalnego parkowania przez kierowców lub konieczności transportu ładunków na duże odległości. Praca jest powtarzalna i czasochłonna, a pod wpływem stresu może prowadzić do sytuacji, w których kierowcy będą musieli skracać sobie drogę, umieszczając towary na chodnikach lub ścieżkach rowerowych. Przenoszenie towarów przez krawędzie i różnice poziomów też jest częścią pracy i w niektórych przypadkach może powodować obciążenie fizyczne, gdyż kierowcy muszą ciągnąć, przeciągać i podpierać ładunek – szczególnie zimą.
Czy coś Państwa zaskoczyło?
Problem ze śniegiem, lodem i deszczem zaskoczył firmy transportowe. Kierowcy prawdopodobnie nie poruszaliby tego tematu w innych okolicznościach, ponieważ uważają, że to część ich pracy jako kierowców ciężarówek. Ale kiedy my, specjaliści ds. ergonomii pojazdów, przyjrzeliśmy się ich codziennemu życiu i zadaliśmy wiele pytań, stało się jasne, że jest to problem, z którym borykają się na co dzień, w śniegu, lodzie i deszczu.
Co należy zrobić, aby zwiększyć bezpieczeństwo?
Po zebraniu wszystkich zebranych informacji oceniliśmy również potrzeby pod kątem prawdopodobieństwa ich wystąpienia i powagi, gdyby wystąpiły. Na tej podstawie mogliśmy określić, które problemy są najważniejsze. Pięć najważniejszych działań to:
1. Przestrzeganie procedur bezpieczeństwa
2. Minimalizacja stresu w harmonogramie
3. Dostawy do garażu są bezpieczniejsze i należy je wybierać, gdy tylko jest to możliwe
4. Utrzymywanie atmosfery otwartej rozmowy, w której można poruszać problemy
5. Ułatwianie transportu towarów w każdych warunkach pogodowych, aby chronić kierowców
Jaki wpływ na Twoją pracę ma projekt HITS?
Dzięki współpracy ze Svedins, Ragnsells, Dagab i HAVI, mogliśmy z łatwością poznać realia pracy kierowców.

       Tekst: Jarosław Brach

       Zdjęcia: Producent