Pokonywanie 880 kilometrów dziennie – elektryczna Scania w logistyce odpadów

ÅL–OSLO: Odpady resztkowe ze wszystkich gospodarstw domowych w regionie Hallingdal są obecnie transportowane do Oslo w celu spalenia. Firma Sundbrei Transport realizuje ten przewóz, wykorzystując fabrycznie nową elektryczną ciężarówkę Scania 45 R z systemem hakowym, dziennie pokonując trasę o długości 880 kilometrów. Nowy elektryczny samochód Scania z systemem hakowym, należący do Sundbrei Transport, wykonuje dwa kursy w obie strony na trasie Ål–Oslo przez cztery dni w tygodniu. Daje to łącznie 880 kilometrów dziennie. Początkowo operację planowano rozpocząć 1 sierpnia, jednak czterdziestoletnia spalarnia w Ål uległa awarii na dwa tygodnie przed planowanym wyłączeniem z eksploatacji. W rezultacie lokalny przewoźnik musiał rozpocząć realizację zadania wcześniej, niż zakładano. W ciągu niespełna półtora roku Sundbrei Transport pokonał 120 000 kilometrów swoim pierwszym elektrycznym ciągnikiem siodłowym Scania. Doświadczenie i wiedza zdobyte podczas eksploatacji tamtego pojazdu pomogły w określeniu parametrów i sposobie realizacji tego nowego zlecenia transportowego. Podmiot wykonuje przewozy na rzecz przedsiębiorstwa Norsk Råvare, które zajmuje się obsługą odpadów w imieniu Hallingdal Renovasjon. Całkowity transport pojazdami elektrycznymi Obecnie wykorzystywany samochód z systemem hakowym stanowi rozwiązanie tymczasowe, stosowane do momentu dostarczenia pojazdu elektrycznego przeznaczonego specjalnie do tej trasy. Zestaw składający się z auta i przyczepy ma dopuszczalną masę całkowitą 56 ton i przewozi pełne ładunki do Oslo. Łączna pojemność kontenerów hakowych umieszczonych na samochodzie i przyczepie wynosi 88 metrów sześciennych. Finn Arne Sundbrei osobiście zainaugurował nową trasę do Oslo, prowadząc elektryczną ciężarówkę, aby przetestować rozwiązania logistyczne. Wszystko przebiegło zgodnie z planem. Dyrektor generalny Finn Arne Sundbrei, który w pierwszych tygodniach sam bowiem zasiadł za kierownicą, aby zdobyć praktyczne doświadczenie, ocenia zatem „Możemy optymalizować ładunki i operować dwoma kontenerami typu hakowego – jednym na ciężarówce, a drugim na przyczepie. Pozwala nam to w pełni wykorzystać nowe przepisy dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej elektrycznych zestawów pojazdów”. Pozostaje więc pod wrażeniem tego, jak dobrze sprawdziły się zarówno sam pojazd, jak i logistyka ładowania. Doświadczenie pokazało, że po przybyciu do Oslo w akumulatorze pozostaje 10% energii, a po powrocie do Ål – 20%. Harmonogram i łatwa jazda z ładunkiem: Elektryczne zestawy (ciężarówka z przyczepą) mogą osiągać masę 56 ton. Dzięki tak wysokiej dopuszczalnej masie całkowitej Sundbrei Transport może w pełni wykorzystać pojemność dwóch dużych kontenerów. Od poniedziałku do czwartku ciężarówka wykonuje dwa kursy dziennie z Ål do Klemetsrud – gdzie Hafslund Celsio prowadzi spalarnię odpadów – natomiast w piątki realizowany jest jeden kurs. Obowiązki kierowcy dzielą między siebie dwie osoby: jedna obsługuje kurs poranny, a druga przejmuje zmianę popołudniową. Nowa ciężarówka Scania z systemem hakowym została wyposażona w najmocniejszy dostępny układ napędowy, oferujący 450 kW mocy ciągłej oraz 600 kW mocy hamowania rekuperacyjnego. Pojazd ma również największy dostępny dla tego układu zestaw akumulatorów, zapewniający 480 kW energii użytkowej. Wnioskiem płynącym z pierwszych tygodni eksploatacji jest to, że zużycie energii nie różni się znacząco w zależności od kierunku jazdy. Nawet przy masie całkowitej wynoszącej 56 ton, rozłożonej na sześć osi, zużycie energii podczas jazdy do Oslo nie jest znacznie wyższe niż w drodze powrotnej z pustymi kontenerami.

Maksymalne wykorzystanie ładowności: korzystne ukształtowanie terenu

Generalnie różnica w zużyciu energii między przejazdem do Oslo z ładunkiem o masie 56 ton a powrotem do Ål z pustymi kontenerami wynosi zaledwie 10 procent. Wynika to w dużej mierze z korzystnych warunków drogowych – ukształtowania terenu na trasie oraz znacznych odcinków prowadzących w dół w drodze do stolicy. Miejscowość Kleivi w gminie Ål, gdzie odbywa się załadunek odpadów, położona jest na wysokości 400 m n.p.m., co zapewnia łatwy przejazd aż do momentu, gdy ciężarówki mijają Hønefoss w drodze do Oslo. Na trasie do Sollihøgda występują odcinki pod górę oraz ostatnie poważne wzniesienie w tunelu Svartdal na końcowym etapie drogi z centrum Oslo do Klemetsrud. Poza tymi fragmentami trasa jest łatwa do pokonania. Finn Arne Sundbrei mowi „Przed wyjazdem z Ål ładujemy ciężarówkę do pełna. Doładowujemy ją w Abildsø w Oslo, zanim pokonamy ostatnie kilometry do miejsca rozładunku. Następnie ponownie ładujemy pojazd po powrocie do Ål. Jak dotąd sprawdza się to dobrze zarówno pod względem czasu jazdy, jak i ogólnej logistyki”. Później tej jesieni na trasę trafi nowy elektryczny ciągnik siodłowy. Jest on budowany z krótszym rozstawem osi i pojedynczym zestawem akumulatorów umieszczonym pod kabiną. Ponadto pojazd zostanie wyposażony w ładowarkę MCS (Megawatt Charging System), umożliwiającą ładowanie z mocą do 750 kW. Zastosowanie naczepy z ruchomą podłogą (typu „walking floor”) pozwoli zmniejszyć masę własną zestawu, a jednocześnie nieco zwiększyć ładowność. Pokonywanie najdłuższych tras Dzięki tym przewozom Sundbrei jest prawdopodobnie przewoźnikiem pokonującym w Norwegii największy dzienny dystans elektryczną ciężarówką przy tak dużej dopuszczalnej masie całkowitej zestawu. Technicznie pojazd jest przystosowany do dopuszczalnej masy całkowitej zestawu wynoszącej 64 tony; jednak dzięki zastosowaniu naczepy przewożącej jeden kontener zamiast dwóch, zestaw oferuje w praktyce większą ładowność niż konfiguracja modułowa. Firma jest prowadzona wspólnie przez Finna Arne Sundbreia (syna) i Pera Egila Sundbreia (ojca), a została założona w 1999 roku. Podmiot obecnie eksploatuje dwie elektryczne ciężarówki, a jesienią planuje wprowadzić do użytku kolejne dwie. Łącznie, po rozszerzeniu floty dysponować będzie flotą 28 pojazdów ciężarowych. Po wprowadzeniu do eksploatacji nowych elektrycznych ciągników siodłowych planowane jest rozszerzenie działalności o transport specjalistyczny realizowany przy użyciu pojazdów elektrycznych.

               Tekst: Jarosław Brach

               Zdjęcia: Producent