MSPO – pojazdy na stoisku MAN

Czwarte podejście do reaktywacji dla ciężarówek fabrycznie nowych zostało ujawnione oficjalnie po godzinie 11.20 8 września 2026 roku, czyli podczas pierwszego dnia kieleckich targów MSPO. Ma ono po raz pierwszy szansę na powodzenie, gdyż sprzyja mu szereg powiązanych, kluczowych tu elementów. Są nimi:

  • fakt, że za tym projektem stoi sam MAN;

  • fakt, że MAN docenił znaczenie lokalnej marki Star dla podkreślenia nie tylko je znaczenia w polskim biznesie wojskowym, ale także wskutek chęci uzyskania dodatkowych korzyści synergicznych w ramach swojej akcji marketingowej „Made in Poland’ – „Jestem z Niepołomic”;

  • fakt, że w gremiach zarządzających koncernu są ludzie czujący Polskę, jej specyfikę oraz – w tym kontekście – konieczność poszanowania naszych pewnych wartości i tradycji. W Przede wszystkim należy tu wymienić wspomnianego na samym początku Alexander Vlaskampa, który przez kilka lat był prezesem Scanii Polska i w tym czasie poczuł czym jest Polska, oraz Clausa Wallensteina, dyrektora zarządzającego MAN Truck & Bus Polska. Jak osoba znająca specyfikę działania współczesnych korporacji TNC mogę w tym miejscu wskazać jedno – bez ich pozycji, osobistego zaangażowania i wyczucia specyfiki tego zagadnienia marka Star dla nowych pojazdów miałaby mierne szanse na powrót. Ponadto zapewne wiele kwestii wymagało uzgodnienia z Rheinmetallem w ramach spółki RMMV;

  • fakt produkcji – montażu w Polsce ciężarówek marki MAN ze wszystkich bazowych typoszeregów – tzn. TGL, TM oraz TGS i TGX. Powyższe odgrywa istotną rolę polityczną, a poza nią oznacza:

    – zwiększenia krajowego wkładu – krajowej polskiej wartości dodanej;

    – skrócenie oraz wzmocnienie łańcuchów dostaw;

    – docelowo możliwość realizacji zaawansowanych projektów militaryzujących w naszym kraju;

    – istnienie dwóch fabryk ciężarówek w naszym kraju. Do tego z obu mogą pochodzić wojskowe ciężarówki klasy tonażowej ciężkich w licznych wersjach docelowych, w tym tak skomplikowane jak ciężkie ciągniki siodłowo-balastowe.

  • nasze poważne wydatki na zbrojenia, co czyni z nas atrakcyjny rynek zbytu także dla sektorowych potentatów. Co więcej, w zaistniałej sytuacji możemy również stawiać dostawcom konkretne wymogi kooperacji krajowej, od tego uzależniając podpisanie poszczególnych kontraktów.

Zgodnie z obecnie dostępnymi informacjami dotyczącymi reaktywacji marki Star:

  • podlegać jej mogą wszystkie terenowe ciężarówki składane przez MAN-a w jego zakładzie w Niepołomicach, tzn. z linii TGM i TGS. Są to zatem pojazdy zarówno klasy tonażowej średniej, jak i ciężkiej. Tym samym marka Star po raz pierwszy w swojej historii wchodzi do segmentu ciężkiego, jako marka stając się bezpośrednim konkurentem produktów z Jelcza. Poza tym jako Stary mają być oferowane samochody przez samego MAN-a klasyfikowane jako logistyczne – transportery wsparcia logistycznego. Wykluczone, przynajmniej na tym etapie, jest komercjalizowanie pod marką Star ciężarówek z typowo militarnej serii RMMV HX. I tu ciekawe zagadnienie mianowicie wojskowe ciężarówki z gamy TG są dostępne jako TG MIL pod marką MAN, podczas gdy wojskowe ciężarówki z gamy HX – obecnie HX2 – są dostępne wyłącznie pod marką Rhenmetall, nawet nie RMMV. Co więcej, jako typowo militarne pod marką Rheinmetall są proponowane podwozia TG – TGS MIL zaopatrzone w integralnie opancerzoną kabinę;

  • w przyszłości w Polsce pod marką STAR oferowane będą nieprzeznaczone do działań bojowych pojazdy wojskowe oparte na platformach ciężarówek MAN, wykorzystywanych między innymi przez siły zbrojne, Czerwony Krzyż, służby ratownicze oraz straż pożarną. Powyższe oznacza, że pod marką Star będą dostępne w Polsce auta ie tylko dla wojska, ale też dla innych służb mundurowych;

  • pojazdy specjalizowane i specjalne komercjalizowane pod marką Star będą dostępne wyłącznie na terenie Polski. Nie przewiduje się ich eksportu;

  • militaryzacja ma być dokonywana w Niepołomicach, gdzie trwa rozbudowa zakładów. Do tej chwili jedynym centrum fabrycznej militarnej modyfikacji pozostawały zakłady w Wiedniu.

Jako pierwszy pod marką Star na targach MSPO w Kielcach został pokazany 3-osiowy TGS, oznaczony jako Star 33.440 6×6 BB CH. Jest to więc typowo MAN-owskie oznaczenie. Dlatego pojawiły się sugestie, by mimo wszystko w zakresie symboliki jednak nawiązać do systemu Stara i jego metodologii. W tym przypadku byłby to Star 3366 6×6.

Sam Star 33.440 6×6 BB CH to podwozie cywilne, zmilitaryzowane, ciężkie, terenowe, klasyfikowane jako wysokiej ładowności oraz wysokiej mobilności taktycznej – dzielności terenowej. Jest ono proponowane jako baza dla odpowiednich pojazdów wojskowych, ratowniczych, wsparcia technicznego, budowlanych, logistycznych, wówczas, gdy istnieje konieczność pokonywania bezdroży. Na tym nośniku,w zależności od potrzeb, mogą być posadawiane zabudowy o uniwersalnym, specjalizowanym i specjalnym charakterze. Kategoria tej ciężarówki to N3G – pojazd terenowy.

Do napędu służy 6-cylindrowy, rzędowy silnik z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego oraz z systemem wtrysku wysokociśnieniowego common rail, oznaczony jako D2676 LFAZ. Ma on pojemność skokową 12,4 litra oraz spełnia normę czystości spalin Euro 6e dzięki zastosowaniu układu oczyszczania spalin SCR plus EGR. W występującym tu nastawie uzyskuje moc maksymalną 324 kW/440 KM oraz maksymalny moment obrotowy 2250 Nm. Możliwe są wojskowe wykonania oparte na te jednostce z silnikami o mocy maksymalnej do 520 KM i maksymalnym momencie obrotowym do 2650 Nm. Za przeniesienie napędu odpowiadają zautomatyzowana, 12-biegowa skrzynia przekładniowa ZF MAN TipMatic 12.28 OD z tzw. terenowym algorytmem zmiany przełożeń – trybami jazdy ekonomicznym Efficiency i terenowym Offroad, uzupełniona o 2-biegową – przełożenia drogowe i terenowe – skrzynię rozdzielczą. Do tego dochodzi elektroniczne zarządzanie układem napędowym i blokami mechanizmów różnicowych (VSM) – w możliwość blokady zaopatrzono mechanizmy osiowe i międzyosiowe (blokada mechanizmu różnicowego osi przedniej, blokady mechanizmów różnicowych obu osi tylnych, wskaźnik załączenia blokad). Wszystkie mosty są wzmocnione, dwustopniowe – ze zwolnicami w piastach kół. Kierowaną i napędzaną – z funkcją odłączania napędu – oś przednią cechują przekładnia planetarna i nośność 9000 kg. Tylne osie to też osie planetarne o nośności po 13000 kg każda. Spożytkowanie większej nośności tych osi gwarantuje – przy utrzymaniu wysokiej dzielności terenowej – założenie pojedynczego ogumienia o rozmiarze 16.00R20. W standardzie bowiem z przodu i z tyłu są zakładane też pojedyncze opony, ale o rozmiarze 14.00R20 – tzw. opony drogowe-terenowe. Felgi są stalowe – przód i tył 10 otworów 10.00W-20. Zastosowano też system monitorowania ciśnienia w oponach MAN TPMS z odczytem temperatury opon. W mechanicznym zawieszeniu – typ zawieszenia MAN BB – z przodu i z tyłu zastosowano resory piórowe: z przodu paraboliczne resory 2-piórowe, z tyłu paraboliczne resory 5-piórowe.

Poza tym rama podwozia ma tradycyjny układ drabinowy i jest tworzona przez wzmocnione podłużnice i poprzeczki. Stalowy, wzmocniony zderzak przedi bywa zazwyczaj montowany w tzw. wykonaniach budowlanych. Reflektory i kierunkowskazy mogą otrzymać stalowe siatki ochronne. Stalowy, zamocowany po prawej stronie ramy zbiornik paliwa wyróżnia się pojemnością 300 litrów. Może on zostać opcjonalnie zamieniony na jeden zbiornik o większej pojemności lub uzupełniony o drugi zbiornik paliwa o pojemności uzależnionej od rozstawu osi 1-2. Zbiornik AdBlue o pojemości 35 litrów powstał zaś z tworzywa sztucznego i znajduje się po lewej stronie. Ponadto w elektronicznie sterowanym układzie hamulcowym EBS, z hamulcami bębnowymi na wszystkich osiach, z układem przeciwblokującym ABS zastosowano m.in.: zaawansowanego asystenta hamowania awaryjnego i inne systemy odpowiedzialne za wzrost bezpieczeństwa czynnego, w tym systemy ESP, ASR, zaawansowany tempomat, asystenta hamowania awaryjnego EBA, asystenta skrętu, asystenta cofania, asystenta rozpoznawania znaków drogowych, system monitorowania kierowcy, system wykrywania przeszkód z przodu. Dopełnia to przygotowanie do montażu blokady alkoholowej. Przy czym zgodnie z coraz powszechniejszymi opiniami znaczna część z tych systemów albo w ogóle nie powinna trafiać do ciężarówek wojskowych; albo powinna mieć możliwość deaktywacji w warunkach bojowych – tzw. tryb jazdy bojowej. Natomiast za wysoce pożądany wojskowi uważają system pomocy ruszaniu na wzniesieniu Hill Holder, tu określony jako asystent ruszania pod górę MAN EasyStart.

Wystawiany w Kielcach egzemplarz Stara dostał kabinę długą, odchylaną mechanicznie, z dachem o normalnej wysokości– typ TN, tzw. wąską – o szerokości zewnętrznej 2440 mm. Wyposażenie tej kabiny obejmuje m.in. klimatyzację sterowaną manualnie, komfortowy fotel kierowcy z zawieszeniem pneumatycznym regulowany fotel pasażera jedną leżankę kierownicę wielofunkcyjną, cyfrowy zestaw wskaźników Professional 12,3 cala oraz multimedialne wyposażenie elektroniczne, takie jak MAN Media System Medium (7”), Connectivity Board, Porty USB, gniazda zasilania 12V/24 V i cyfrowy tachograf MAN. . Możliwe są także oczywiście inne opcje kabinowe przewidziane w TGS, czyli krótka, dzienna długa z podwyższonym dachem oraz wydłużona, załogowa, czterodrzwiowa. Natomiast jako wyposażenie specjalne mogą być wprowadzone: przystawka odbioru mocy PTO NTX/10c o momencie 720 Nm, przystosowana do pracy ciągłej, interfejs zabudowy, interfejs MAN Application Fit, rozszerzone wyjście sygnałowe EIO, wyposażenie holownicze w postaci zaczepu Rockinger 400G150A oraz instalacja przyczepowa 24 V z interfejstem ABS.

Oprócz tego pojazd ten cechują następujące podstawowe masy i wymiary: rozstaw osi 3900 mm, rozstaw tylnego tandemu 1400 mm, tylny zwis ramy 2050 mm, dopuszczalna masa całkowita – 26000 kg, dopuszczalna masa całkowita przy ogumieniu 16.00R20 – 30000-32000 kg, dopuszczalna technicznie masa całkowita 35000 kg, dopuszczalna kodeksowo masa całkowita 26000 kg, dopuszczalna masa całkowita holowanej przyczepy – 24000 kg. Głębokość brodzenia to z kolei 900-1200 mm

Poza tyn na stoisku firmy stały dwa modele wywodzące się ze średniej linii TGM, prezentowane pod marką MAN, ale bez problemu mogące być przebrendowane na markę Star, tym bardziej, że ich oznaczenia mają się nie zmienić.

Pierwszym z nich był należący już do kategorii masowej ciężkiej typ TGM 18.320 4×4 BB CH. Tp także uniwersalny nośnik o wysokiej mobilności taktycznej – dzielności terenowej, oprócz wojska mogący wypełniać zadania w straży pożarnej, ekipach ratowniczych, remontowych, wsparcia technicznego czy budowlanych. Możliwość montażu różnorodnych zabudów oznacza sposobność wdrożenia nie tylko w roli klasycznego lekkiego ciężkiego transportera logistycznego, ale też z zabudowami specjalizowanymi i specjalnymi o odmiennym przeznaczeniu.

Napęd tego auta pochodzi od rzędowego, 6-cylindrowego, 6,8-litrowego silnika z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego oraz z systemem wtrysku wysokociśnieniowego common rail. Ta jednostka typu D0836 LFLBL spełnia normę czystości spalin Euro 6e oraz w tym nastawie uzyskuje moc maksymalną 235 kW/320 KM i maksymalny moment obrotowy 1250 Nm. To najmocniejszy silnik, jaki trafia do gamy D0836. Za przeniesienie napędu odpowiadają 8-biegowa, automatyczna skrzynia przekładniowa MAN PowerMatic 08.13 DD z programami jazdy Efficiency, Offroad i Profi Emergency oraz 2-biegowa skrzynia rozdzielcza MAN G103 z biegami szosowym i terenowym oraz położeniem neutralnym. Zastosowano też układ elektronicznego zarządzania przekładnią rozdzielczą i blokadami (VSM). Oś przednia to oś kierowana, planetarna, o nośności 9000 kg, ze stałym napędem. Oś tylna to zaś oś typu 1333 – planetarna, o nośności technicznej 13000 kg, przygotowana do założenia pojedynczego ogumienia. Blokady mechanizmów różnicowych są trzy> osi przedniej, osi tylnej oraz między osiami. Zawieszenie obu osi jest mechaniczne – typ BB – o obejmuje: z przodu resory 2-piórowe, z tyłu resory 4-piórowe. Felgi są stalowe – 10.00W-20. Opony dętkowe to słynne terenowe, pojedyncze opony Michelin X Force ZL, o rozmiarze 14,00R20. Występuje też przyłącze do układu do pompowania opon. Rma podwozia ma tradycyjny układ drabinowy wobec tego zawiera podłużnice oraz poprzeczki Stalowu, zamontowany po prawej stronie ramy zbiornik paliwa cechuje się pojemnością 220 litrów. Także po prawej stronie ramy zamocowano zbiornik AdBlue, zrobiony z tworzywa, o pojemności 27 litrów. Kabina wydłużona, załogowa – brygadowa, czterodrzwiowa – typu DJ – DOKA przy zadanym rozstawie osi powoduje skrócenie długości skrzyni ładunkowej. W wykonaniach dla wojska kabina taka mieści zazwyczaj 6 osób i bywa przeważnie stosowana, pomijając wersje pożarnicze, w pojazdach wykorzystywanych w jednostkach łączności, WRE, radarowych oraz likwidacji skutków użycia broni ABC. Jej wyposażenie obejmuje m.in. kierownice multifunkcyjną cyfrowy kokpit Professional 12,3”, klimatyzację Climatronic oraz pneumatycznie zawieszone fotele kierowcy i pasażera – kierowcy Premium, pasażera – plus. W skład pokładowego wyposażenia multimedialnego weszły m.in. MAN MediaSystem Navigation Advanced 12,3”, Connectivity Board, funkcja integracji smartfona, gniazda 12 V/24 V oraz jednostka symulacji tachografu (TSU). Natomiast na liście pozycji wyposażenia specjalnego znalazły się m.in. zależna od skrzyni biegów przystawka odbioru mocy PTO, sprzęg holowniczy Ringfeder typ 6451zaczey holownicze i szekle ratownicze z przodu i z tyłu, centralny system pompowania kół, kanapa dla 4 osób z tyłu – układ miejsc 1+1+4 oraz właz dachowy – dachowy luk ewakuacyjny ale tyou cywilnego (prostokątny, a nie okrągły). W teorii na dachu da się także w miejsce luku zamontować stanowisko RCWS. Dach może jednak może wymagać wzmocnienia. Poza tym bogate, przeniesione z sektora cywilnego pozostają systemy odpowiedzialne za zapewnienie bezpieczeństwa czynnego oraz bezpieczeństwa innych, w ty szczególnie tzw. niechronionych, użytkowników dróg. Wśród tych pozycji znalazły się m.in.: systemy ESP, ASR, adaptacyjny tempomat, EBA Plus, asystent skrętu, asystent cofania, system rozpoznania znaków drogowych, układ monitorowania koncentracji kierowcy Attention Guard, system wykrywania przeszkód z przodu oraz przygotowanie pod blokadę alkoholową. Bazowe zastrzeżenie pozostaje takie samo jak w odniesieniu do Stara.

MAN-a TGM 18.320 4×4 BB (Star 1833 zgodnie ze starą nomenklaturą) cechują: rozstaw osi 3900 mm, tylny zwis ramy 1925 mm, dopuszczalna technicznie masa całkowita 18000 kg (z pojedynczym ogumieniem), dopuszczalne obciążenie osi przedniej 7500 kg, dopuszczalne obciążenie osi tylnej 11000 kg oraz zdolność brodzenia 750-900 mmm. Uzyskanie wyższych wartości możliwe po odpowiednim przygotowaniu i zmianach technicznych. W teorii da się uzyskać do 1200 mm.

Trzecim pojazdem ściągniętym z Ukrainy, był TGM 13.250 4×4 BB CH, czyli wariant lżejszy. Wyróżniają go:

  • krótka, dzienna kabina – tzw. kompaktowa CC z miejscami w układzie 1+2;

  • dopuszczalna masa całkowita 14000 kg;

  • silnik MAN D0836 LFL89 – 6-cylindrowy, rzędowy, z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego, o pojemności 6,9 litra, z wtryskiem wysokociśnieniowym common rail. Nastaw to moc maksymalna 184 kW/250 KM i 1050 Nm;

  • skrzynia biegów automatyczna, 2-biegowa skrzynia rozdzielcza ze stałym przekazywaniem napędu na przód, resory paraboliczne z przodu i z tyłu, pełne zawieszenie mechaniczne oparte na resorach piórowych, rama podwozia typu drabinowego z podłużnicami i poprzeczkami;

  • wymiary zewnętrzne – długość x szerokość z wysokość – 9290 x 2550 x 3920 mm;

W formie zabudowy wystąpił tu furgon – kontener medyczny z wyposażeniem polowego punktu kompletnej obsługi stomatologicznej. Ten kontener o wymiarach zewnętrznych 6100 x 2550 x 2415 mm może być posadowiony na każdej zabudowie zaopatrzonej w standardowe punkty mocowania oraz – po zdjęcie z nośnika – może pełnić rolę samodzielnej stacjonarnej jednostki pomocowej. Wyróżniają go: izolacja termiczna, główne drzwi boczne oraz tylne drzwi ewakuacyjne, dachowy luk ewakuacyjny, 2 sufitowe wentylatory wyciągające, pokładowy agregat prądotwórczy 9 kW, przyłącze zewnętrznego zasilania 230 V, przegroda na „strefę brudną”, wyposażenie stomatologiczne takie jak:

  • zespół stomatologiczny Gallant OMNIPRACTIQUE/Eco Next;

  • lampa do fotopolimeryzzacji Woodpecker po stronie asysty;

  • kompresor stomatologiczny z systemem ssącym próżniowym;

  • autoklaw Vacuclave 118;

  • automatyczny system smarowania FreshCare Plusl

  • destylator MELAdest 65;

  • stomatologiczny aparat RTG X-MIND DC oraz notebook do wizualizacji obrazów;

  • sprawdzony w warunkach wojennych stabilizator napięcia,

Producentem tego nadwozia jest ukraińska firma Spec-Com Service/TMPolycar. 

            Tekst: Jarosław Brach

             Zdjęcia: Producent