MAN – zbiórka odpadów staje się zelektryfikowana

Mobilność zelektryfikowana wkroczyła do sektora komunalnego. MAN oferuje już dzisiaj miastom i samorządom szeroką gamę elektrycznych ciężarówek, na przykład do zbiórki odpadów i zimowego posypywania dróg, oraz dla straży pożarnej i pojazdów specjalnych. To eTGS jako pojazd do wielu zastosowań, w tym odbioru odpadów.
MAN elektryfikuje swoją ofertę komunalną: od pojazdów do odbioru odpadów po zimowe posypywanie dróg Udowodniona praktyczność – operatorzy komunalni udowadniają, że elektryczne pojazdy komunalne sprawdzają się w codziennym użytkowaniu. Do tego dochodzą wyraźne korzyści dla miast i samorządów – zgodność z dyrektywą Clean Vehicle (CDC), znacznie niższa emisja spalin i hałasu oraz niższe koszty eksploatacji w całym cyklu życia. Austria występuje tu jako pionier – ukierunkowane programy finansowania umożliwiają wzrost popularności elektrycznych pojazdów komunalnych
Mobilność elektryczna wkroczyła do sektora komunalnego. MAN Truck & Bus oferuje już miastom i samorządom szeroką gamę koncepcji pojazdów elektrycznych, w tym wersje do zbiórki odpadów, kontenery, ciężarówki z platformą i żurawiami załadunkowymi oraz auta z nadwoziai wymiennym i cysterny. Umożliwia to bezemisyjną realizację dużej części zadań komunalnych – w tym zbiórki odpadów i zimowego posypywania dróg. Uzupełniają to warianty dla straży pożarnej i inne specjalne.
Ten niemiecki producent sprzedaje rocznie około 4000 pojazdów do zastosowań komunalnych i straży pożarnej. Pojazdy strażackie MAN zajmują szczególnie silną pozycję. Z udziałem w rynku wynoszącym około 40% na głównych europejskich obszarach zbytu: w tym w Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Austrii, Hiszpanii, Słowacji, Polsce, Szwajcarii, Belgii, Włoszech i na Węgrzech, firma pozzostaje liderem w tym segmencie.

Austria pokazuje, jak to się robi
Szczególny przykład stanowi miasto Judenburg w Górnej Styrii. Od końca 2025 roku w pełni elektryczny MAN do zbiórki odpadów z tylnym załadunkiem jest tam codziennie wykorzystywany, co przyczynia się do bardziej zrównoważonej utylizacji odpadów. W porównaniu z dystrybucją lub transportem dalekobieżnym, odbiór odpadów bywa bardzo energochłonny ze względu na dominujący ruch wahadłowy z ciągłą pracą funkcji nadwozia. Rzeczywisty zasięg na trasie w Judenburgu wynosi do 120 kilometrów w zależności od profilu eksploatacji, a w szczytowych okresach nawet do 180 kilometrów. A wszystko to przy obsłudze do 800 pojemników. Zużycie energii waha się od około 1,6 do 2 kWh na kilometr, w zależności od topografii i masy pojemnika.
W pełni elektryczne pojazdy komunalne zadomowiły się również w codziennej eksploatacji w innych częściach Austrii. Miasto Wiedeń eksploatuje rosnącą flotę takich aut w sektorze gospodarki odpadami – w tym śmieciarki, kontenerowce i egzemplarze z hydraulicznym układem naczepy wywrotki do różnych profili eksploatacji. Obraz ten uzupełniają zastosowania w sektorze logistycznym, na przykład w firmie Österreichische Post AG, która eksploatuje kilka sztuk eTGS nie tylko w Wiedniu, ale po raz pierwszy także w Styrii i Tyrolu.
Typowe profile eksploatacji pojazdów komunalnych z częstym zatrzymywaniem się i ruszaniem oraz jasno określonymi trasami sprawiają, że te zastosowania wyjątkowo dobrze nadają się do napędu elektrycznego. Akumulatory wysokiego napięcia, opracowane specjalnie do pojazdów użytkowych, są produkowane przez MAN w Norymberdze i charakteryzują się wysoką stabilnością cykli oraz długą żywotnością w codziennym użytkowaniu komunalnym.
W obszarze nadwozi MAN współpracuje z około 30–40 wyspecjalizowanymi ich producentami, w zależności od rynku i zastosowania, w ten sposób oferując szerokie spektrum rozwiązań komunalnych – od wywozu odpadów i zimowego posypywania dróg po typy specjalistyczne. Wydajne przystawki odbioru mocy i interfejsy wysokiego napięcia w zależności od zastosowania dostarczają do 90 kW prądu stałego, umożliwiając w pełni elektryczną eksploatację nawet skomplikowanych nadwozi komunalnych.
Zamówienia publiczne w sektorze komunalnym jako model zrównoważonych rozwiązań
Przykłady pokazują, że wzrost liczby bezemisyjnych pojazdów komunalnych przynosi efekty tam, gdzie w parze idą jasne warunki ramowe, bezpieczeństwo planowania i gotowe do wprowadzenia na rynek rozwiązania. Instrumenty finansowania mogą działać jako bodziec, główne we wczesnej fazie rynkowej, i ułatwiać inwestycje. Ponadto dyrektywa UE w sprawie pojazdów ekologicznych (CVD) zapewnia wiążące bezpieczeństwo planowania: obowiązuje w całej UE i zobowiązuje instytucje zamawiające we wszystkich państwach członkowskich – w tym w Austrii, Niemczech, Francji, Włoszech, Hiszpanii i Holandii – do przestrzegania minimalnych limitów pojazdów ekologicznych w zamówieniach publicznych oraz w odpowiednich umowach o świadczenie usług (w tym w zakresie gospodarki odpadami i transportu publicznego). Od 2026 roku limity te znacznie wzrosną, na przykład do 15% ciężarówek i 65% autobusów ekologicznych, z których co najmniej połowa musi być bezemisyjna. Przykład Austrii pokazuje już, że wymagania te są coraz częściej wdrażane bezpośrednio w specyfikacjach przetargowych i wysyłają jasne sygnały do branży motoryzacyjnej, wytwórców nadwozi oraz dostawców infrastruktury ładowania, sieci i energii.
Technologia jest dostępna: pojazdy i zabudowy są gotowe. Jednak aby rozwój rynku zakończył się sukcesem, konieczna okazuje się skoordynowana współpraca między branżą motoryzacyjną, producentami nadwozi oraz dostawcami infrastruktury ładowania, sieci i energii. W szczególności sektor publiczny może odegrać w tym zakresie pionierską rolę: konsekwentne skupienie się na pojazdach bezemisyjnych w procesie zamówień publicznych przyspiesza efekt skali i wysyła jasne sygnały do partnerów branżowych i infrastrukturalnych. Jednocześnie świadome skupienie się na tworzeniu wartości w Europie wzmacnia innowacyjność, konkurencyjność i odporne łańcuchy dostaw na kontynencie. Friedrich Baumann, członek zarządu ds. sprzedaży i rozwiązań dla klientów w MAN Truck & Bus SE, wskazuje „Mobilność elektryczna w sektorze komunalnym nie jest już projektem pilotażowym, lecz praktycznym rozwiązaniem do codziennego użytku. Przykłady takie jak Judenburg i Wiedeń jasno pokazują: to działa! I to nie tylko pod względem technicznym, ale też operacyjnym i ekonomicznym. Programy finansowania w istotny sposób przyczyniają się do stymulowania inwestycji i szerszego wdrażania innowacji”.
Wyraźne korzyści dla miast i samorządów
Istnieje wiele argumentów przemawiających za przejściem samorządów na mobilność elektryczną. Elektryczne pojazdy komunalne spełniają wymogi dyrektywy w sprawie pojazdów ekologicznych i wnoszą wymierny wkład w realizację lokalnych oraz krajowych celów klimatycznych, gdyż działają bez emisji lokalnych. Jednocześnie miasta i samorządy odnoszą korzyści ekonomiczne: koszty eksploatacji spadają w całym cyklu życia taboru – w szczególności dzięki mniejszym wymaganiom konserwacyjnym i wykorzystaniu ekonomicznej energii elektrycznej, na przykład z własnych lub regionalnych źródeł. Dzięki jasno zdefiniowanym, planowalnym profilom eksploatacji, ładowanie i czas pracy mogą być także optymalnie skoordynowane. Cicha praca pojazdu umożliwia zaś elastyczny czas wdrożenia i znacznie redukuje hałas w obszarach mieszkalnych.
Jak te korzyści przekładają się na konkretne profity, po raz kolejny pokazuje przykład Stadtwerke Judenburg: tam elektryczny pojazd na odpady jest eksploatowany wyłącznie w oparciu o energię generowaną we własnym zakresie, np. pochodzi z elektrowni wodnych i fotowoltaiki. Zmniejsza to koszty eksploatacji, a jednocześnie wzmacnia niezależność energetyczną w codziennej działalności.

      Tekst: Jarosław Brach

      Zdjęcia: Producent