Grupa Colruyt i Scania pionierami w zakresie użycie w codziennej eksploatacji ciężarówek zasilanych wodorem

W ramach swojej strategii zrównoważonego transportu Scania nadal aktywnie bada różne innowacyjne technologie i nośniki energii. Chociaż transport zelektryfikowany zasilany akumulatorami stanowi trzon tej strategii, koncern postrzega również wodór jako interesujące uzupełnienie dla konkretnych zastosowań przewozowych. Dostawa dwóch pojazdów z ogniwami paliwowymi wodorowymi (FCEV) dla Grupy Colruyt wpisuje się w trwające badania nad możliwościami i praktycznym zastosowaniem wodoru w transporcie ciężkim. Dla Grupy Colruyt pozostaje to zgodne z planem dążenia do bardziej zrównoważonego i w 100% bezemisyjnego transportu ładunków, w którym kluczową rolę odgrywają warianty elektryczne zasilane akumulatorami i odmiany wodorowo-elektryczne.
Transport wodorowy – program partnerski Scania Pilot
Inicjatywa Scania Pilot Partner, ustanowiona w 2021 roku, to platforma współpracy firmy z wybranymi klientami w zakresie innowacji. W ramach programu oceniane i testowane są różnorodne technologie i metody: od akumulatorowo-elektrycznych, przez silniki spalinowe z modułami zwiększającymi zasięg, po nowe alternatywy, takie jak wodorowe ogniwa paliwowe. Celem jest ocena wydajności technicznej, wykonalności operacyjnej i potencjału komercyjnego. W ramach tego pięcioletniego, pionierskiego projektu, Grupa Colruyt stała się pierwszym i jedynym belgijskim klientem, który do swojej codziennej eksploatacji wdrożył dwa pojazdy Scania z napędem wodorowym. Scania opracowała zaledwie około dwudziestu pojazdów z tej serii, które w warunkach rzeczywistych są sprawdzane w wybranych krajach. Podkreśla to wyjątkowy i ekskluzywny charakter projektu. „Testując w rzeczywistych warunkach transportowych, uczymy się, co sprawdza się najlepiej w praktyce i jak możemy przyspieszyć postępy” – wyjaśnia Tony Sandberg, dyrektor Scania Pilot Partner.
Test z udziałem pojazdów wodorowych nie zmienia strategii Scanii dotyczącej dekarbonizacji systemu transportowego, która nadal koncentruje się na bezpośredniej elektryfikacji. Jest to jednak jedna z kilku prób w ramach programu Pilot Partner, ukierunkowanych na zrozumienie, jak działają różne nośniki energii i układy napędowe. Celem jest poznanie rzeczywistych mocnych i słabych stron innych technologii i paliw.
Pojazd elektryczny Scania na ogniwa paliwowe (FCEV)
Pojazd jest w pełni elektryczną ciężarówką z wodorowymi ogniwami paliwowymi. Wyposażono go w ogniwo paliwowe o maksymalnej mocy 300 kW, generujące energię elektryczną z wodoru, w ten sposób podczas jazdy zasilając akumulatory. Elektryczny układ napędowy zapewnia ciągłą moc wyjściową 400 kW, a dodatkowo oferuje do 480 kW mocy hamowania regeneracyjnego, co przekłada się na maksymalną efektywność energetyczną.
Ciągnik siodłowy został skonfigurowany jako trzyosiowy 6×2 z kierowaną osią wleczoną, co oznacza dużą ładowność w połączeniu z dobrą zwrotnością. Przy maksymalnej dopuszczalnej masie całkowitej zestawu wynoszącej 50 ton pojazd nadaje się do transportu ciężkiego na dłuższych dystansach. Wodór jest magazynowany pod ciśnieniem 700 barów w zbiornikach o łącznej pojemności 56 kg. Ciężarówki będą tankowane na istniejących i przyszłych stacjach tankowania wodoru HRS w Halle i Ollignies. Tankowanie odbywa się za pomocą pistoletu SAE J2600-H70 o maksymalnej prędkości napełniania 60 gramów wodoru na sekundę. Dodatkowo pojazd otrzymał dwa akumulatory o łącznej pojemności energetycznej brutto 356 kWh. Można je ładować zewnętrznie za pomocą złącza ładowania CCS2 Combo o maksymalnym prądzie ładowania 500 amperów, co gwarantuje moc ładowania do 375 kW. Dzięki połączeniu napędu akumulatorowo-elektrycznego z wodorowym ogniwem paliwowym, ciężarówka uzyskuje zasięg do około 800 kilometrów, pracując całkowicie bezemisyjnie. Ponadto samochód ma zderzak Scania, zgodny z europejską dyrektywą IVD (zwiększone wymiary pojazdów). Dzięki temu zestaw ciągnik-naczepa może być prawnie dłuższy niż tradycyjna maksymalna długość 16,5 metra, bez uszczerbku dla przestrzeni ładunkowej. Dodatkową długość spożytkowano do poprawy aerodynamiki, bezpieczeństwa i efektywności energetycznej.
Ciężarówki wodorowe – ścisła współpraca
Lieselot Rouquart, kierownik ds. transportu w Grupie Colruyt, wyjaśnia „Jako grupa handlowa, która ma zrównoważony rozwój w swoim DNA, krok po kroku czynimy nasz transport towarowy bardziej zrównoważonym. Do 2030 roku nasz własny transport towarowy stanie się całkowicie bezemisyjny, wykorzystując pojazdy elektryczne zasilane akumulatorowo i wodorowo. Do 2035 roku zrobimy kolejny krok: nasz transport towarowy będzie w całości zasilany zieloną energią elektryczną” i zielonym wodorem. To ważny krok w dalszej rozbudowie naszej floty pojazdów ciężarowych. Dlatego z niecierpliwością czekamy na gruntowne testy nowej Scanii”.
Współpraca między Scanią a Grupą Colruyt w zakresie tego projektu wodorowego sięga 2020 roku. Od tego czasu obie strony wspólnie rozwijały koncepcję wodorową, przekształcając ją w pojazd wykorzystywany obecnie w codziennych operacjach logistycznych. Obejmowało to nie tylko zbadanie możliwości technicznych układu napędowego wodorowo-elektrycznego, ale także jego praktycznego zastosowania w działalności dystrybucyjnej Grupy Colruyt. Dzięki tej ścisłej kooperacji koncepcja pojazdu, infrastruktura, wymagania operacyjne i procesy logistyczne mogły zostać optymalnie dopasowane.
Kluczowym wyzwaniem w ramach projektu była homologacja pojazdu. Ponieważ konfiguracja nie była w pełni zgodna z obowiązującymi europejskimi przepisami dotyczącymi pojazdów, pojazd jako całość musiał zostać indywidualnie zatwierdzony, zanim mógł zostać wdrożony na drogach publicznych w Belgii. Wymagało to intensywnego procesu, w którym Scania, Grupa Colruyt, organy inspekcyjne i różni partnerzy techniczni współpracowali w celu uzyskania wszystkich niezbędnych certyfikatów i homologacji częściowych. Cały proces homologacji trwał około półtora roku i ostatecznie zakończył się dopuszczeniem pojazdu do tzw. testów terenowych na belgijskich drogach.

      Tekst: Jarosław Brach

      Zdjęcia: Producent