Przejście na zrównoważony transport wymaga wykorzystania pełnej doby. W ramach projektu STOLT (realizowanego przez organizację Closer) w centrum Sztokholmu testowano pojazdy elektryczne, ciche technologie oraz dostosowane przepisy, prowadząc operacje transportowe w godzinach mniejszego natężenia ruchu. Efekt? Mniejszy wpływ na klimat, o około 30% lepsze wykorzystanie zasobów, znacznie lepsze warunki pracy dla kierowców oraz cisze centrum miasta.
Taka zmiana wymaga, aby planowanie przestrzenne miasta nadążało za nowymi rozwiązaniami. W 2026 roku władze Sztokholmu – między innymi – podniosły limit masy uprawniający do zwolnienia z nocnego zakazu ruchu: z 3,5 do 4,25 tony dla bezemisyjnych ciężarówek. Umożliwiło to eksploatację cięższych pojazdów elektrycznych w porze nocnej.
Korzyści z transportu poza godzinami szczytu
1. Lepsze warunki pracy i mniej stresu: mniejsze natężenie ruchu sprawia, że jazda jest płynniejsza i bezpieczniejsza dla zawodowych kierowców.
2. Wyższa efektywność wykorzystania zasobów: kosztowne inwestycje w pojazdy elektryczne zwracają się szybciej, gdy są one eksploatowane przez większą część doby, zamiast stać bezczynnie w nocy.
3. Niższa emisja spalin i mniej zatorów: unikanie ruchu w godzinach szczytu ogranicza pracę silnika na biegu jałowym, częste hamowanie oraz emisję dwutlenku węgla.
4. Bardziej przyjazna przestrzeń miejska: przeniesienie ciężkiego transportu na wczesne godziny poranne lub nocne zwalnia miejsce na ulicach dla pieszych, rowerzystów i tętniącego życia miasta w ciągu dnia.
Amir Farpour, kierowca w firmie Elis Textilservice , wskazuje „Kierowca ciężarówki za kierownicą; na zewnątrz panuje ciemność. Ludzie pracujący na standardowe zmiany poranne mają zazwyczaj najwyżej dwie lub trzy godziny dla rodziny. Ja mam ich prawie pięć lub sześć, co jest wspaniałym uczuciem. Mogę odebrać dzieci ze szkoły, zawieźć je na lodowisko i obserwować ich trening”.
Przejście na flotę pojazdów niewykorzystujących paliw kopalnych wymaga ogromnych inwestycji. Dla firm transportowych prowadzenie operacji poza godzinami szczytu jest kluczowe dla zapewnienia opłacalności całego przedsięwzięcia. „Realizacja transportu poza godzinami szczytu pozwala nam efektywniej wykorzystywać zasoby w ciągu dnia. Zamiast wykorzystywać pojazdy tylko w godzinach dziennych, a następnie pozostawiać je bezczynnie, możemy eksploatować je w bardziej wydajny sposób. Spodziewamy się wzrostu efektywności o około 30 procent” – mówi Kimmy Petersson Strömberg, specjalistka ds. rozwoju logistyki w szwedzkim oddziale Elis Textilservice. Jedną z najważniejszych korzyści projektu jest poprawa codziennego komfortu pracy kierowców, wynikająca z mniejszego stresu i lepszych warunków pracy. Ciche pojazdy elektryczne w połączeniu z mniejszym natężeniem ruchu tworzą znacznie lepsze środowisko pracy – zarówno za kierownicą, jak i na zewnątrz, podczas załadunku i rozładunku. „Wiemy, że mniejszy hałas oznacza mniej stresujące środowisko pracy. Kolejną zaletą jest możliwość dostosowania godzin pracy; wykonywanie obowiązków o innych porach stwarza zupełnie nowe możliwości w zakresie życia rodzinnego w porównaniu z wcześniejszymi rozwiązaniami” – mówi Robert Celec, kierownik produktu w Volvo Trucks Sweden. Andreas Säfström, kierownik projektu, Zarząd Transportu Miejskiego w Sztokholmie, wskazał zaś „Zwiększenie udziału cichego transportu realizowanego poza godzinami szczytu przynosi korzyści zarówno mieszkańcom, jak i lokalnym przedsiębiorcom, czyniąc miasto bardziej atrakcyjnym miejscem”.

          Tekst: Jarosław Brach

          Zdjęcia: Producent