W 2024 roku Scania otrzymała zamówienie na wsparcie historycznej modernizacji estońskich sił obronnych. Dostawy pierwszych 265 pojazdów rozpoczęły się latem 2024 roku, na mocy umowy z Estonią i Łotwą o wartości 437 mln EUR. Umowa ta ma na celu wyposażenie w ciągu siedmiu lat Estonii i Łotwy w pojazdy wojskowe co jest podyktowane zaostrzoną sytuacją bezpieczeństwa w Europie. Dostawy obejmują pojazdy do transportu ładunków i jednostek obronnych, takie jak ciągniki, ciężarówki platformowe oraz ciężarówki wyposażone w żurawie i podnośniki hakowe.

Tym samym flota Sił Obronnych Estonii zaczęła być wzbogacana o nowe pojazdy hakowe, które usprawnią operacje logistyczne jednostek i zwiększą ich gotowość taktyczną. M.in. pomagają zapewnić terminowe dostawy sprzętu w czasie pokoju i w sytuacjach kryzysowych, nawet w trudnym terenie:

Zabudowy trzech typów podwozi Scania dla Sił Obronnych Estonii zostały zaprojektowane i zbudowane przez zespół Pro Lift we współpracy z firmą Marrel – tzn. Marrel dostarcza system załadowczy, a Pro Lift go zabudowuje na podwoziu na miejscu w Estonii. Raido Välk, prezes Pro Lift OÜ, stwierdził „Zakończenie każdego z tych projektów oznacza lepsze przygotowanie i większą efektywność w ich ważnej pracy”.
Wybrane modele Scania G360 i Scania G410 8×4 i 6×4 w formie zabudowy zostały zaopatrzone w system hakowy, umożliwiający szybką i sprawną obsługę standardowych kontenerów ISO i innych platform ładunkowych. Natomiast pojazdy Scania G410 8×8, także w formie zabudowy z systemem załadowczym, charakteryzują się bardzo dobrą manewrowością i są przystosowane do jazdy terenowej, gdyż zaopatrzono je w wyłącznie pojedyncze ogumienie. Zaprojektowano je z myślą o trudnych warunkach i mogą przewozić ciężkie ładunki, wspierając jednostki nawet w sytuacjach bojowych. Samochody te są więc przeznaczone do realizacji najbardziej wymagających zadań transportowych i zaopatrzeniowych.

I właśnie jeden z tych pojazdów był wystawiany przez Scanię w Paryżu. Był to dokładnie terenowy 4-osiowy typ G410 B8x8HZ, występujący tu w roli ciężkiego hakowego transportera wsparcia logistycznego. Otrzymał on kabinę średniej długości, noszącą symbol CG17L. Kabina ta została zmilitaryzowana. W ramach tych prac otrzymała m.in.. wzmocniony dach, przygotowany do pełnienia roli szuflady czy nośnika różnych systemów uzbrojenia, w tym anten układów łączności i zakłócania. Napęd zapwnia niezbyt wysilony silnik – 6-cylindrowy, rzędowy, 13-litrowy, z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego, oznaczony jako DC13 140. Spełnia on normę czystości spalin Euro 3 oraz uzyskuje moc maksymalną 410 KM i maksymalny moment obrotowy 2050 Nm. Do przeniesienia napędu służą skrzynia biegów G33CH1, skrzynia rozdzielcza oraz dwustopniowe – ze zwolnicami w piastach kół – mosty napędowe. Wszystkie mosty są zawieszone mechanicznie przy pomocy resorów piórowych. Mosty przednie cechują się nośnością po 9000 kg (2×9000 kg), mosty tylne po 11500 kg (2×11500 kg). W rezultacie dopuszczalna technicznie masa całkowita pojazdu wynosi 41000 kg. Poza tym wartość rozstawu osi to 5500 mm, a rama podwozia ma tradycyjny układ drabinowy, gdyż tworzą ją wzmocnione podłużnice i poprzeczki.

Erko Sepri, Kierownik Kategorii Pojazdów, Technologii i Logistyki w RKIK (RKIK – Estońskie Centrum Inwestycji Obronnych – centralny organ zamówień publicznych w obszarze administracji Ministerstwa Obrony) powiedział „Pojazdy hakowe pomagają zapewnić terminowe dostarczenie sprzętu zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach kryzysowych, a nawet w trudnym terenie. Zakup ten stanowi część strategii rozwoju floty pojazdów wojskowych, której celem jest odnowa i poprawa zdolności transportowych. W wyniku tej strategii Estońskie Siły Obronne otrzymają najnowocześniejszą technologię, która spełni ich potrzeby”. Natomiast według majora Raigo Puuseppy, głównego technika Estońskich Sił Obronnych, hakowiec (lub nadwozie wymienne) umożliwia przede wszystkim szybkie i efektywne wykorzystanie różnego sprzętu przeładunkowego we wszystkich jednostkach. „Podczas gdy kontenery i platformy są zazwyczaj kojarzone z jednostkami świadczącymi usługi logistyczne, głównym celem tych pojazdów jest dostarczanie nowych zdolności i istniejących jednostek ognia pośredniego. Dzięki nowym pojazdom amunicja dużego kalibru, niezbędna do rozmieszczenia nowoczesnej artylerii mobilnej, może być szybko i w dużych ilościach obsługiwana. Istotne są również operacyjne zaopatrzenie w nowe zdolności i harmonizacja łańcucha logistycznego Sił Obronnych z cywilnym łańcuchem logistycznym” – powiedział major Puusepp.
Wśród dodatkowych standardowych pojazdów, które pojawiły się w 2025 roku, znalazły się zarówno pojazdy logistyczne przeznaczone do użytku drogowego, jak i pojazdy taktyczne, które mogą być używane w terenie. Oprócz Scanii Estonia, pojazdy wojskowe dostarczają Veho Estonia i Volvo Defense. Całkowity koszt umowy ramowej na pojazdy wojskowe wynosi około 693 milionów EUR, co pozwala na zakup pojazdów nie tylko dla Sił Zbrojnych, ale także dla Ligi Obrony, Policji i Straży Granicznej oraz łotewskiego Ministerstwa Obrony.

 

     Tekst: Jarosław Brach

     Zdjęcia: Jarosław Brach