W dniach od 17 do 19 czerwca w Stambule odbyła sie kolejna edycja targów Busworld Türkiye – Busworld Türkiye 2026. To jedna z najważniejszych imprez branżowych tego rodzaju w tym roku, a zarazem doskonały miernik siły i możliwości technologicznych firm tureckich produkujących autobusy różnych typów i rodzajów. Jednym z liczących się graczy w tym segmencie od lat pozostaje koncern BMC. Także na stambulskiej wystawie dowiódł on swojej przodującej pozycji produktowej i rynkowej, na jednym stoisku pokazując przedstawicieli miejskiej niskopodłogowej rodziny Procity we wszystkich dostępnych odmianach napędowo-paliwowych, czyli EV, CNG i Diesel.

Ten fakt zasługuje na głębsze przeanalizowanie. Europa Zachodnia od dawna prowadzi bowiem politykę proekologizacyjną jakby na siłę opartą na elektryfikacji, wspomaganej technologiami wodorowymi, Realnie jednak rozwiązania te niezwykle trudno torują sobie drogę zbytową i gdyby nie niezwykle hojne dotacje oraz programy ograniczania sprzedaży wariantów z napędem tradycyjnym, praktycznie od zawsze okupowałyby sprzedażową niszę. Turcja tymczasem w tym względzie może prowadzić niezależną politykę, co powoduje, że nabywcy z tego kraju mają zagwarantowaną większą wolność zakupu – mogą zamawiać tabor takiego rodzaju, jaki im pasuje, przy uwzględnieniu szeregu dodatkowych kryteriów. W rezultacie także wytwórcy wywodzący się z tego państwa mają zagwarantowaną większą swobodę w tym, co robią. Dlatego równocześnie mogą rozwijać i komercjalizować wszystkie technologie napędowo-paliwowe. Co równie ważne, pomimo silnej konkurencji spowodowanej obecnością licznych graczy, w tym rodzimych, wielkość popytu gwarantuje utrzymanie opłacalnej skalowo produkcji oraz inwestowanie w nowe rozwiązania. Wojciech Traczuk z Autobagi Polska, generalnego przedstawiciela BMC w naszym kraju, tak ocenia tę sytuację „Współpracujemy z BMC udanie już od kilku lat. W tym czasie udało się nam sprzedać kilkadziesiąt autobusów różnych długości, w tym modi, maxi i mega licznym odbiorcom, w tym tak prestiżowym jak operatorzy na Górnym Śląsku czy bogate, uzdrowiskowe gminy Muszyna i Zakopane. Mocno także stawiamy na elektryfikację. Udane testy naszego bazowego modelu elektrycznego +12 METER ELECTRIC dobitnie świadczą, że odpowiadamy na potrzeby klientów. Tym bardziej, że wśród ostatnio sprawdzających nasze wyroby elektryczne był Wrocław, jedno z najbogatszych polskich miast, mocno stawiające na komunikację zbiorową oraz – co ciekawe – wciąż zamawiające odmiany z tradycyjnym układem napędowym. Dosyć mocno także przywiązane do pewnej marki. Teraz BMC chce to zmienić, Zmienić we Wrocławiu i innych ośrodkach. Zmienić nie poprzez konkurowanie wyłącznie ceną, ale także jakością i technologią. Poza tym, jako producent europejski, wspieramy europejską wytwórczość. Chcemy dać mocną alternatywę produktową wobec narastającej presji ze strony Chin i ich przedsiębiorstw. W tym kontekście BMC bazuje bowiem na licznych europejskich kluczowych komponentach. Mamy także krótkie łańcuchu dostaw, a większość części pochodzi z tureckiego i szerzej europejskiego kontynentalnego przemysłu. Wydatnie wspierany zatem także odporność łańcuchów dostaw – transport części z Turcji do do facto dowolnego miejsca w Europie zajmuje 3 do 5-7 dni, a nawet krócej w skrajnych przypadkach. Nie ma też długotrwałych odpraw celnych. Przy tym Turcja zachowaław swój własny przemysł bazowy – kwestia dotyczy w takim razie także nie tylko powstawania samych wyrobów gotowych i półfabrykatów do nich, ale jeszcze wsparcia ze strony hutnictwa, sektora gumowego, tworzyw sztucznych, itd. To wszystko jest robione na miejscu, w licznych przypadkach z miejscowych surowców lub – w przypadku ich braku bądź niewystarczającej podaży – surowców sprowadzanych z tzw. bliskiej zagranicy. Już nie wspomnę o poszanowaniu przy tym praw pracowniczych. W związku z tym BMC chce się stać nieodłączną składową transformacji energetycznej zbiorowego autobusowego transportu w Europie. Chce nią jednak być dzięki byciu zaufanym, pewnym partnerem, proponującym pewne produkty i produkty nowoczesne, swoje przewagi ujawniające dzięki kształtowaniu się współczynnika TOE/TCO city w układach bezwzględnym i w przeliczeniu na pasażera/pkm – pasażero- i wozokilometr na jak najwyższym poziomie. To nasza dewiza. Analogicznie jak stawianie na swoisty kwadryl paliwowy, w którym dalej pozostaje miejsce, chociażby ze względów strategicznych, dla tradycyjnego oleju napędowego. Do tego są używane gaz/biogaz, energia elektryczna i wodór. W tym kontekście zwrócę zatem uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze BMC nadal proponuje pełną paletę wersji gazowych, w których z powodzeniem da się stosować biogaz. Nasz dział analiz Aitobagi Polska od dawna zwraca uwagę, że paliwowa przyszłość Polski także leży na biogazie, pozyskiwanym lokalnie. To może dać impuls do kreacji energetyczno-transportowych obiegów zamkniętych, w których autobusy zasilane biogaxem odegrają ważną rolę. W tym widzę zarówno Procity, jak i Neocity: Neocity do większych i mniejszych ośrodków, Procity do większych. Takie gazowe Procity BMC wystawiało w Stambule na Busworld. Wystawiało tam także nowość – w pełni elektryczne, przegubowe, Procity +18 METER ELECTRIC. Warto mu się przyjrzeć, bo już niedługo będzie proponowany w Polsce”. W układzie konstrukcyjnym Procity +18 METER ELECTRIC powstał w oparciu o bazowy model w pełni elektryczny najnowszej generacji, tzn. Procity +12 METER ELECTRIC. De facto przejął z niego całą koncepcję budowy oraz najważniejsze komponenty. Powyższe oznacza znaczą unifikację kompletacyjną tych dwóch modeli, co będzie miało pozytywny wpływ na koszty ich eksploatacji oraz serwisowania. W oparciu bowiem o te same komponenty kluczowe da się serwisować i utrzymywać w eksploatacji oba te warianty. Do napędu Procity +18 METER ELECTRIC, analogicznie jak Procity +12 METER ELECTRIC służy silnik VEM / DKLBZ o mocy ciągłej 250 kW i maksymalnym momencie obrotowym 2410 Nm. Do przechowywania energii przeznaczono akumulatory LFP o pojemności standardowej 466 kWh i maksymalnie 704 kWh. Powyższe w normalnych warunkach eksploatacji na jednym ładowaniu powinno zabezpieczyć zasięg od 250 do 400 km. Nadwozie jest skorupowe, z całkowicie niską podłogą. Wszystkie osie pochodzą z niemieckiego koncernu ZF. Oś przednia , z niezależnym zawieszeniem, cechuje się nośnością 8200 kg, oś środkowa – sztywna portalowa – 11500 kg, z kolei oś tylna – napędowa, portalowa – 13000 kg. Wszystkie osie zawieszono pneumatycznie przy pomocy poduszek powietrznych. Zawieszenie osi przedniej zawiera dwa miechy pneumatyczne, dwa amortyzatory hydrauliczne, dwa czujnik poziomu, zaś osi środkowej i tylnej – napędowej – po cztery miechy pneumatyczne, cztery amortyzatory hydrauliczne i dwa czujnik poziomu na oś. Opony mają rozmiar 275 / 70R 22,5 i są założone na felgach o rozmiarze 8,25 x 22,5. Na osi pierwszej znajdują się dwie opony, na pozostałych po cztery. Do tego dochodzą elektroniczny układ sterowania zawieszeniem pneumatycznym ECAS oraz system przyklęku po prawej stronie. Poza tym układ kierowniczy ma integralne wspomaganie hydrauliczne, w 24-voltowej instalacji elektrycznej z minusem na masie wprowadzono akumulatory 2 x 12 V / 240 Ah, z kolei w elektronicznie sterowanym układzie hamulcowym występują hamulce tarczowe pneumatyczne, hamulec postojowy pneumatyczny i system ABS. Działanie zasadniczego układu hamulcowego wspomaga bądź zastępuje reatarder w postaci hamowania odzyskowego – rekuperacyjnego, gdy w trakcie hamowania pokładowy silnik elektryczny pracuje jako prądnica, ładując akumulatory, Aktywowanie tej funkcji hamowania następuje dźwignią ręczną i/lub pedałem hamulca. W skład wyposażenia wchodzi jeszcze przetwornica DC/DC 2 x (5,6 kW). Główne wymiary Procity +18 METER ELECTRIC prezentują się następująco: rozstaw osi 5850+ 6010 , długość całkowita 18100 mm, szerokość całkowita 2550 mm, wysokość maksymalna 3320 mm, wysokość wewnętrzna 2370 mm, zwis przedni 2870 mm, zwis tylny 3370 mm, rozstaw kół przednich 2152 mm, rozstaw kół tylnych 1832 mm, wysokość wejścia 340 mm, szerokość wewnętrzna 2410 mm, liczba stopni – bezstopniowy. Na liście wyposażenia standardowego znalazły się takie pozycje jak: Klimatyzacja Nagrzewnice konwektorowe Ręcznie sterowana rampa dla niepełnosprawnych Elektrycznie podgrzewane lusterka boczne typu rurowego Oświetlenie wnętrza LED Tablice LED (przód, tył, prawa strona) Izolowana kabina kierowcy (kompatybilna z VDV) Zegar cyfrowy Osłona podwozia silnika Osłony dolne podwozia Przednie światła przeciwmgielne Ogrzewanie postojowe (funkcja ogrzewania) Regulowana kierownica zintegrowana z deską rozdzielczą (DWP) Złącze do napełniania powietrza z przodu Podnośnik do pompowania opon Centralny punkt testowy Gniazdo diagnostyczne OBD2 Podwójne gniazdo ładowania CCS2 (prawy przód i tył) Uchwyt ułatwiający ruszanie pod górę Elektryczne podgrzewanie wstępne Pakiet GSR Wykrywanie martwego pola System wykrywania pieszych i rowerzystów Ostrzeżenie Systemy wykrywania i informacji o cofaniu (Czujnik parkowania z tyłu) Inteligentny system wspomagania prędkości Infrastruktura do wykrywania alkoholu i System blokady silnika Wykrywanie zmęczenia kierowcy System monitorowania ciśnienia w oponach (TPMS) Sygnał hamowania awaryjnego Cyberbezpieczeństwo Światła do lądowania dla pasażerów (oświetlenie stopni) System przyklęku po prawej stronie (ECAS) Drzwi przednie (przedni błotnik z ogrzewaniem) Oświetlenie zewnętrzne nad drzwiami Automatyczny zawór spustowy zbiornika powietrza Pas bezpieczeństwa dla wózków inwalidzkich Tachograf Plastikowe fotele pasażerów (pokrycie materiałowe) Rolety przednie i boczne kierowcy Młotki awaryjnego wychodzenia (bez rolki) Oparcie wózka inwalidzkiego pokryte ABS System ogrzewania i chłodzenia akumulatora Fotel kierowcy z 3-punktowym pasem bezpieczeństwa Przesuwne szyby boczne Ładowarka USB (kierowca) Panel oddzielający (Szkło) Wyposażenie dodatkowe obejmuje natomiast m,in.: System monitoringu i nagrywania kamer Monitor LCD System zliczania pasażerów Czujnik obecności Ładowarka USB (dla pasażerów) System powiadamiania Lusterka typu autokarowego Drzwi otwierane do wewnątrz elektrycznie Drzwi otwierane na zewnątrz elektrycznie (z wyjątkiem drzwi przednich) Podjazd dla niepełnosprawnych elektrycznie System kamer w lusterkach Automatyczny system smarowania przedniej osi (smarowanie osi) Automatyczny system wykrywania i gaszenia pożaru System wykrywania i opóźniania pożaru akumulatora Niezależny klimatyzator dla kierowcy Odmrażacz (funkcja ogrzewania i chłodzenia) Osłona felgi Światła mijania LED Lusterka klasy V Podgrzewany zbiornik płynu do spryskiwaczy Elektrycznie sterowana osłona przeciwsłoneczna Podwójne szklane drzwi Zamykane szyby boczne Okna boczne otwierane do wewnątrz, uchylne Panel rozdzielający (laminat + szkło/laminat) Oparcie dla wózka inwalidzkiego (Typ deski do prasowania) Szybkie ładowanie pantografowe 450 kW, Przetwornica DC/DC (3 x 5,6 kW) Różne zastosowania foteli pasażerskich (podkładka plastikowa, sztuczna skóra)

Wydzieloną kabinę kierowcy Tablice LED z różnymi funkcjami (kolor, zdalny dostęp itp.) Przygotowanie lub zastosowanie kasownika (z przodu, przy drzwiach itp.) Przycisk awaryjny dla kierowcy i pasażera Młotki awaryjnego wyjścia (z rolką) Podwójne gniazdo ładowania CCS2 (lewy przód i prawy tył) Podgrzewacz wstępny do silnika Diesla Kamera cofania + rejestrator Podgrzewana przednia szyba Podgrzewany fotel kierowcy z 3-punktowym pasem bezpieczeństwa Lodówkę Lusterko nad drzwiami Drzwi kierowcy z kasetką na pieniądze Zamek magnetyczny w drzwiach kierowcy Tylne górne światło stop, lampa sygnalizacyjna Błotnik, szczotka na oponach Mikrofon (typ Swan) Radio, odtwarzacz MP3 GPS Bezprzewodowe połączenie internetowe (Wi-Fi) Automatyczne doświetlanie zakrętów

         Tekst: Jarosław Brach

         Zdjęcia: Producent