W ostatnich dniach Serbia ogłosiła szeroko zakrojone zakupy dla swoich sił zbrojnych. Główne z nich to nabycie nowych myśliwców wielozadaniowych oraz naziemnych systemów obrony powietrznej (ADF) i wyrzutni rakiet – Serbia kupi czeskie wyrzutnie rakiet RM-70 Vampire, czyli zmodernizowane i zdigitalizowane wyrzutnie rakiet RM-70 na najnowszych podwoziach Tatra.
Wszystkie informacje o nowych zakupach i planach oparte są na oświadczeniu szefa Sztabu Generalnego Serbskich Sił Zbrojnych, generała Milana Mojsilovicia. Powiedział on lokalnym mediom, że „rozważane są propozycje zakupu nowych wielozadaniowych samolotów bojowych, nowych samolotów szkolenia podstawowego i samolotów transportowych”. Mojsilović stwierdził również, że w nadchodzącym okresie nacisk w dziedzinie sił powietrznych i obrony powietrznej zostanie położony na dostawy „nowoczesnych systemów uzbrojenia, środków obrony powietrznej, kierowanej amunicji artyleryjskiej i dronów uderzeniowych dalekiego zasięgu. W 2026 roku spodziewamy się też wprowadzenia systemu rakietowej obrony powietrznej dalekiego zasięgu oraz zakupu zaawansowanych platform bezzałogowych. Podkreślam, że w komponencie lotniczym dysponujemy środkami bojowymi o maksymalnym zasięgu do 300 kilometrów. Oprócz nowych dostaw związanych z systemem rakiet ziemia-ziemia PULS, w tym roku spodziewamy się także dostaw izraelskich bezzałogowych samolotów Hermes 900 i czeskich wyrzutni rakiet Vampire”.
RM-70 Vampire firmy Excalibur Army, należącej do Grupy Czechosłowackiej (CSG), to znacząco zmodernizowana wersja czechosłowackiej wyrzutni rakiet RM-70. Oryginalne podwozie T-813 zostało zastąpione nowym T-815-7 8×8 z opancerzoną kabiną typu Puma. Wyrzutnia rakiet może prowadzić ogień pojedynczo i salwami, zarówno z kabiny, jak i z przenośnego urządzenia umieszczonego na zewnątrz pojazdu. Załoga RM-70 Vampire dysponuje czterdziestoma pociskami, a kolejne czterdzieści jest dostępnych do załadowania. Jednostka ładunkowa zapewnia wysoką szybkostrzelność – 80 pocisków w ciągu dwóch minut. W wyrzutniach rakiet Vampire Serbia może używać własnych rakiet G-2000 kal. 122 mm, produkowanych przez krajową firmę EDePro.
Niejasne jest, dlaczego Serbia kupuje czeskie wyrzutnie rakiet, skoro produkuje wyrzutnie Tamnava i nabyła nowoczesne izraelskie wyrzutnie rakiet PULS (w tym potężne pociski Predator Hawk o zasięgu 300 kilometrów), również na czeskim podwoziu Tatra 815-7 Force 6×6. Sam ten system może też odpalać rakiety kalibru 122 mm. Cena i szybkość dostawy z pewnością odgrywają rolę, ale i fakt, że zarówno wyrzutnie PULS, jak i Vampire mają podwozie Tatra. A przede wszystkim – najdroższą i najważniejszą częścią każdej wyrzutni rakiet są rakiety, a konkretnie serbskie G-2000 kalibru 122 mm, które (teoretycznie) mogą być odpalane zarówno z wyrzutni PULS, jak i Vampire.
Ponadto nie sposób pominąć silnej obecności CSG w Serbii, która jest właścicielem zakładu produkcyjnego 14. Oktobar oraz firmy rozwojowej MUST Solution. Poza tym Serbia dostarczyła Azerbejdżanowi nowoczesne haubice Nora-NG na podwoziu Tatra.
Prezydent Serbii Aleksandar Vučić potwierdził przy tym, że Serbia i Izrael planują wspólne przedsięwzięcie w celu budowy nowej fabryki dronów: „Ludzie nie mają pojęcia, co mamy, co kupujemy, nie mają pojęcia w ogóle. To bardzo ważny kraj, jeden z najważniejszych na świecie. Po raz pierwszy uzyskaliśmy pozwolenie na import jednych z najpotężniejszych pocisków, które tworzą Żelazną Kopułę niektórych krajów, czyli jej najważniejszy element. Mamy też samoloty, teraz otrzymujemy znaczące wsparcie w postaci nowych dużych dronów, dużych samolotów [Hermes 900]. Ludzie będą mogli to zobaczyć, zaprezentujemy coś ponownie w kwietniu lub maju. Albo na Vidovdanie, zobaczymy” – powiedział prezydent Serbii. Nie jest jasne, jakie izraelskie drony będzie produkować serbska fabryka. Nie podano również, gdzie Serbia zakupi nowe systemy obrony powietrznej przeciwko pociskom balistycznym „tworzącym Żelazną Kopułę”. Spekulacje ponownie dotyczą jednak Izraela. W końcu nie ma wielu innych opcji.

 

 

       Tekst: Jarosław Brach

       Zdjęcia: Producent