Autonomiczny autobus elektryczny w Monachium: MAN i MVG wprowadzają technologię jazdy autonomicznej do ruchu miejskiego
Po pomyślnych testach wstępnych rozpoczynają się próby w ruchu drogowym. Uzyskano niezbędne zezwolenia od organizacji TÜV oraz Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego (KBA).
Pilotażowa eksploatacja z udziałem wybranych użytkowników testowych ma ruszyć w listopadzie
Projekt badawczy MINGA osiąga ważny kamień milowy na drodze do autonomicznego transportu publicznego
To, co przez długi czas pozostawało jedynie wizją przyszłości, w Monachium stało się rzeczywistością: autonomiczny autobus miejski obsługujący transport publiczny. W ramach projektu badawczego MINGA MAN Truck & Bus oraz Stadtwerke München (SWM) – we współpracy z Münchner Verkehrsgesellschaft (MVG) i pod kierownictwem Wydziału Mobilności miasta Monachium – osiągnęły kluczowy etap. Od początku września zautomatyzowany autobus MAN Lion’s City 12 E po raz pierwszy kursuje na trasie linii 178, między przystankami Petuelring a Freimanner Hölzl. To pierwszy raz, kiedy ten 12-metrowy autobus miejski – wyposażony w systemy automatyzacji przez MAN-a oraz jej partnera technologicznego ADASTEC – pojawił się w ruchu miejskim na oczach mieszkańców. Obecnie autobusowi wciąż towarzyszą specjalnie przeszkoleni kierowcy testowi z MAN i MVG. W nadchodzących tygodniach gromadzone będą szczegółowe dane dotyczące trasy, co pozwoli przygotować grunt pod coraz bardziej autonomiczną eksploatację pojazdu. Przez cały czas trwania projektu na pokładzie obecni będą kierowcy nadzorujący bezpieczeństwo, w razie potrzeby gotowi do natychmiastowego przejęcia kontroli nad pojazdem. Christian Hirte, parlamentarny sekretarz stanu przy niemieckim Federalnym Ministrze Transportu, wskazał„Autonomiczna mobilność stanie się częścią naszego systemu transportowego przyszłości. Kluczowe jest, abyśmy testowali ją w rzeczywistych warunkach i zdobywali doświadczenie niezbędne do jej praktycznego wdrożenia. Wraz z rozpoczęciem kolejnej fazy prób, po raz pierwszy na ulice Monachium wyjedzie autonomiczny autobus. Tym samym projekt MINGA osiąga kolejny kamień milowy, pokazując, jak w przyszłości pojazdy autonomiczne mogą skutecznie uzupełniać transport publiczny i czynić go bardziej elastycznym. Wspieramy ten rozwój kwotą około 13 milionów EUR”. Georg Dunkel, dyrektor Wydziału ds. Mobilności miasta Monachium, ocenił „Wprowadzając na drogi autonomiczny autobus o długości 12 metrów, robimy ważny krok w kierunku regularnego wykorzystania pojazdów autonomicznych w transporcie publicznym. Po niedawnym uruchomieniu w Monachium autonomicznego wahadłowca działającego na żądanie, to kolejny istotny etap rozwoju mobilności miejskiej. Chciałbym podziękować wszystkim naszym partnerom, a w szczególności firmom MAN i MVG, za ścisłą współpracę i zaangażowanie. Projekt MINGA pokazuje, jak innowacje powstają bezpośrednio w praktyce i kształtują przyszłość mobilności w Monachium”. Barbaros Oktay, szef działu autobusów w MAN Truck & Bus, powiedział „Dzięki pierwszym przejazdom testowym na wyznaczonej trasie opuszczamy kontrolowane środowisko terenu fabryki i wprowadzamy nasz system do rzeczywistego ruchu miejskiego. To niezwykle ważny krok w kierunku zautomatyzowanej mobilności miejskiej”. Sinaida Cordes, przedstawicielka zarządu (z prawem do reprezentacji) w SWM i MVG, powiedziała „Wnioski płynące z projektu MINGA mają ogromne znaczenie dla MVG jako operatora transportu publicznego. Pomagają nam one lepiej zrozumieć możliwe obszary zastosowania autonomicznych autobusów w komunikacji miejskiej oraz ocenić ich potencjał zarówno z perspektywy pasażerów, jak i samej eksploatacji. W dłuższej perspektywie postrzegamy pojazdy autonomiczne jako szansę na uczynienie transportu publicznego jeszcze bardziej atrakcyjnym, elastycznym i efektywnym, a tym samym na wniesienie istotnego wkładu w mobilność przyszłości”. Veit Bodenschatz, dyrektor działu autobusowego w SWM i MVG, dodał zaś „Trasa linii 178 stwarza idealne warunki do przeprowadzania testów. Łączy bowiem w sobie różnorodne sytuacje drogowe, takie jak główne arterie komunikacyjne, strefy ograniczenia prędkości do 30 km/h, parkingi czy przejazdy pod wiaduktami. Dzięki temu stanowi dobre odzwierciedlenie zróżnicowanej sieci połączeń autobusowych w Monachium. W kontekście przyszłej regularnej eksploatacji kluczowe jest, aby testy odbywały się w warunkach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych”.
Cyfryzacja trasy pod kątem jazdy autonomicznej
W ramach prowadzonych obecnie prób gromadzone są dane o trasie niezbędne do funkcjonowania pojazdu w trybie autonomicznym. To konieczne, gdyż jazda autonomiczna wymaga posiadania mapy trasy o wysokiej rozdzielczości i niezwykłej precyzji”. W tym celu pojazd wykorzystuje najnowocześniejszą technologię czujników do mapowania otoczenia – autobus wyposażono w pięć czujników LiDAR, sześć radarów, osiem kamer oraz satelitarny system pozycjonowania. Na podstawie tych danych partner technologiczny, ADASTEC, nanosi istotne informacje drogowe i komunikacyjne – takie jak sygnalizacja świetlna, przejścia dla pieszych, układ pasów ruchu czy inne elementy infrastruktury – na cyfrową mapę wysokiej rozdzielczości (mapę HD), która umożliwia precyzyjną lokalizację i automatyczną jazdę po wyznaczonej trasie. Stanowi to podstawę do samodzielnego i bezpiecznego pokonywania trasy przez autobus miejski w ciągu zaledwie kilku tygodni. Pojazd będzie m.in. samodzielnie kierował, przyspieszał, hamował i sygnalizował manewry. Jednak na pokładzie przez cały czas będzie obecny kierowca nadzorujący, monitorujący działanie systemów. Marc Raudszus. koordynator techniczny i kierowca testowy w MAN, wskazuje „Nasz MAN Lion’s City E na bieżąco gromadzi dane i jest dalej optymalizowany pod kątem planowanej eksploatacji w trybie autonomicznym. Oprócz kwestii technologicznych, szczególnym wyzwaniem są gabaryty pojazdu. Dlatego tak ważne pozostaje dla nas zapewnienie ostrożnego i rozważnego stylu jazdy. W projekcie MINGA bowiem – obok dojrzałości technicznej – chodzi także o budowanie zaufania do nowej technologii”.
Testy w warunkach rzeczywistych
Przewiduje się, że w listopadzie MVG i MAN rozpoczną kolejny etap prób z udziałem wybranych użytkowników na trasie linii 178. Autobus będzie kursował jako dodatkowy pojazd na istniejącej trasie, symulując przyszłą eksploatację w ramach regularnych przewozów w warunkach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych. W tej fazie projektu wybrane osoby będą mogły korzystać z przejazdów w ramach zamkniętej grupy testowej. Autobus oferuje około 30 miejsc siedzących oraz przestrzeń dla wózka inwalidzkiego lub dziecięcego. Przed dopuszczeniem do ruchu drogowego autonomiczny autobus elektryczny pomyślnie przeszedł szeroko zakrojony program testów w zakładzie MAN. Obejmował on m.in. badania kompatybilności elektromagnetycznej oraz weryfikację wszystkich funkcji systemu jazdy autonomicznej – opracowanego przez partnera MAN – ADASTEC – w oparciu o szereg zdefiniowanych scenariuszy testowych. Kluczowym priorytetem było zapewnienie, aby kierowca nadzorujący mógł w każdej chwili interweniować w przypadku ewentualnej awarii systemu. Na tej podstawie przeprowadzono niezbędne kontrole techniczne przez TÜV oraz pozostałe procedury homologacyjne. Za wydanie zezwolenia na eksploatację zgodnie z rozporządzeniem AFGBV (Autonome-Fahrzeuge-
Ruszyły zapisy na przejazdy
Osoby zainteresowane udziałem mogą już dokonać rejestracji na stronie mvg.de/minga-anmeldung. W późniejszym terminie MVG przekaże szczegółowe informacje na temat daty uruchomienia usługi wspólnych przejazdów (ride-sharing).
MINGA: Kluczowy projekt dla mobilności przyszłości
Celem MAN-a jest wykorzystanie autonomicznych autobusów do zwiększenia efektywności, elastyczności i zrównoważonego charakteru lokalnego transportu publicznego w przyszłości. Systemy autonomiczne oferują zatem ogromny potencjał w zakresie zapewniania i usprawniania usług mobilności – szczególnie w obliczu rozrastania się miast i rosnącego niedoboru kierowców. MAN od lat pracuje nad autobusami bez kierowcy. Doświadczenia zdobyte w ramach projektu MINGA są obecnie bezpośrednio wykorzystywane w dalszym rozwoju przyszłych generacji pojazdów. W projekcie badawczym MINGA firma współpracuje z partnerem technologicznym – ADASTEC, wyspecjalizowanym dostawcą systemów jazdy autonomicznej. Podmiot ten ta opracowuje platformę oprogramowania do jazdy autonomicznej na poziomie 4. według klasyfikacji SAE (pełna automatyzacja) dla autobusów i pojazdów użytkowych.
Projekt badawczy MINGA (skrót oznaczający „Monachijski zautomatyzowany transport lokalny z wykorzystaniem wspólnych przejazdów, autobusów typu solo i konwojów autobusowych”) jest realizowany od 2023 roku przy udziale 16 partnerów reprezentujących administrację publiczną, instytucje badawcze oraz przemysł. Liderem konsorcjum i podmiotem odpowiedzialnym za całość projektu jest Wydział Mobilności Miasta Monachium. Cel tej inicjatywy stanowi integracja zautomatyzowanych i skomunikowanych rozwiązań w zakresie mobilności z istniejącym systemem transportowym oraz znalezienie odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące technologii, regulacji prawnych, opłacalności, dostępności i kwestii operacyjnych. Do połowy 2027 roku projekt ten jest finansowany kwotą około 13 milionów EUR przez Federalne Ministerstwo Transportu (BMV) w ramach programu wsparcia „Autonomiczna i skomunikowana jazda w transporcie publicznym”.
Tekst: Jarosław Brach
Zdjęcia: Producent
