Pokaz zestawów EMS 25,25 – EMS -1 i EMS 2 na torze Modlin – uporządkowanie nazewnictwa

Przede wszystkim Dyrektywa w sprawie mas i wymiarów – Dyrektywę 96/53 WE, w oparciu o koncepcję modułową dawała możliwość stosowania długich zespołów pojazdów. Idea bazowania na europejskiej koncepcji modułowej oznaczała:

• konieczność stosowania standardowych dla ogółu krajów europejskich pod względem mas, nacisków i wymiarów podwozi, ciągników siodłowych, naczep i przyczep;

• możliwość zestawiania standardowych w sferze masowo-wymiarowo-naciskowej pojazdów modułów do tworzenia zestawów drogowych – dłuższych i cięższych niż dotąd powszechnie wykorzystywane kombinacje. Ponieważ zestawy musiały spełniać warunki unijnej dyrektywy, system ten nazwano Europejskim Systemem Modułowym EMS (European Modulary System)

W ramach EMS zwykle stosuje się maksymalną długość 25,25 m i maksymalną masę całkowitą 60000 kg, chociaż te ograniczenia nie są określone w Dyrektywie. De facto długość 25,25 m i masa 60000 kg stanowią następstwo najprostszego zestawienia ze sobą w taki a nie inny sposób standardowo eksploatowanych samochodów, naczep oraz przyczep i nie wynikają z przepisów unijnych. Tu każdemu krajowi członkowskiemu pozostawiono swobodę, przy zastrzeżeniu jedynie konieczności oparcia dozwolonych rozwiązań na standardowych modułach. Testy i dopuszczenia do ruchu EMS są możliwe po poinformowaniu przez zainteresowane państwo Komisji Europejskiej. Limity kombinacji EMS są ustalane przez kilka państw członkowskich w określonych zastosowaniach, ale mogą być zwiększane, jeśli poszczególne państwa członkowskie tak zdecydują, lecz pod warunkiem, że są używane znormalizowane europejskie jednostki ładunkowe.

Powyższe oznacza bardzo liberalne podejście UNII w tym względzie.

.

Klasyfikacja drogowych nieponadnormatywnych zestawów dłuższych i cięższych.

Przyjmując jako zasadnicze kryterium podziału oraz bazując na obecnych unijnych unormowaniach prawnych da się wyróżnić następujące rodzaje zestawów nienależących do kategorii ponadnormatywnych, a jednocześnie dłuższych i przeważnie cięższych i standardowo używane kombinacje – tzn. dłuższych niż 16,5 m dla zestawów naczepowych i 18.35/18,75 m dla zestawów przyczepowych i cięższe niż 40000 kg/44000 kg dla przewozów kombinowanych. Na tej podstawie da się wyróżnić następujące rodzaje zestawów innych – jeszcze cięższych i jeszcze dłuższych niż powszechnie stosowane – oraz towarzyszące im (przypisane) bazowe oznaczenia

LV – Long Vehicle – zestaw wydłużony – wydłużony – realnie – do 25,25 m, zgodnie z zasadami EMS, czyli o długości większej niż 16,5 i 18,35/18,75 m, lecz nadal o dopuszczalnej masie całkowitej 40 000 kg, jak tradycyjny zestaw 5-osiowy, z wyłączeniem przewozów kombinowanych. Można tu ewentualnie podnieść górną granicę masową do 44 000-48 000 kg.

LHV – Long Heavy Vehicle – holenderskie określenie LZV – niemieckie określenie EC – EuroCombi (EC) – ciężki zestaw wydłużony – zestaw-pojazd/zestaw pojazdów ciężki i długi – zestaw wydłużony do 25,25 m, zgodnie z zasadami EMS, ale o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 40 000 kg, w praktyce powyżej 48 000 kg, jako dolną granicę w tej sferze przyjmując obecne ograniczenie czeskie. Przy tym jednocześnie wartość tej dopuszczalnej masy całkowitej dla zespołu nie może przekroczyć 60 000 kg (64 000 kg). Zestaw LHV-LZV-EC to w takim razie zestaw wydłużony do 25,25 m, zgodnie z zasadami EMS, i o dopuszczalnej masie całkowitej w przedziale od 48 000 do 60 000 kg (64 000 kg). Wyrażenia – skróty angielskie LHV/EC oraz holenderski LZV można używać w pełni zamiennie

SEC – Super EuroCombi/MegaLHV – MLHV/MegaLZV – MLZV – od 2024 roku EMS 2 – zestaw nadal zgodny z zasadami EMS, jedynie dłuższy niż 25,25 m, bądź jedynie o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 60 000 kg (64 000 kg), bądź równocześnie dłuższy niż 25,25 m i cięższy niż 60 000 kg (64 000 kg). Warunkiem przynależności do kategorii zestawów SEC jest ich zestawienie zgodnie z zasadami EMS, czyli składanie się przez takie zestawy wyłącznie ze standardowych europejskich modułów pojazdowych – naczep i/czy przyczep.

HCT-HCV – High Capacity Transport/High Capacity Vehicle – zestaw tylko dłuższy niż 25,25 m, bądź tylko o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 60 000 kg (64 000 kg), bądź zarazem dłuższy niż 25,25 m i cięższy niż 60 000 kg (64 000 kg). Zestawy takie mogą się jednak składać z niestandardowych pod względem mas i wymiarów bezsilnikowych oraz od 2025 roku również silnikowych jednostek taborowych – tzn. dłuższych i wyższych (ponad 4 m) albo jedynie dłuższych wieloosiowych naczep i przyczep o podwyższonej dopuszczalnej masie całkowitej – w praktyce megawieloosiowych – o liczbie osi większej niż trzy – oraz o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 27 000-36 000 kg

High capacity Transport – High Capacity Vehicle – Transport/Pojazd o znacznych możliwościach przewozowych – transport o dużej przepustowości – znacznych zdolnościach przewozowych.

Tym samym do grupy SEC/EMS 2 nie zaliczają się zestawy HCT/HCV złożone ze specyficznych skandynawskich, przeważnie fińskich, niesilnikowych jednostek pojazdowych, takich jak megawydłużone megawieloosiowe naczepy i przyczepy, nieraz o wysokości przekraczającej 4 m (rzędu 4200-4400 mm), albo nietypowe konfiguracje leśne – do wywozu drewna i wiórków drzewnych. Obecnie określenia HCT i HCV mają zatem jeszcze znaczenie niż określenie SEC – zestawy SEC zawsze składają się z pojazdów zgodnych z EMS, podczas gdy HCT/HCV nie muszą.

Koncepcja systemu EMS

W porównaniu ze standardowymi zestawami 16,5/18,35/18,75 m, zestawy EMS 25,25 wyróżniają się szeregiem zalet. Najważniejszymi z nich są:

1. redukcja kosztów na skutek eliminacji 1/3 samochodów i kierowców niezbędnych do wykonania tej samej pracy przewozowej;

2, zwiększenie do 50% przestrzeni do ładowania i masy ładunku;

3. obniżenie do 33% emisji substancji szkodliwych (przykładowo emisja związków azotu spada o 15%);

4, obniżeniem o 10-15% zużycia paliwa w przeliczeniu na tkm;

5. mniejsze naciski na oś – średnio nawet do około 7500 kg, czyli przeliczeniowo na oś mniej niż w standardowych zestawach, gdzie wartość na równa się 8000 kg;

6. zmniejszenie zatłoczenia na drogach. Jeśli do przewiezienia 3300 palet trzeba dzisiaj użyć 100 standardowych, 16,5-metrowych zestawów naczepowych, to w najbliższej przyszłości, przy planowanym 50-55% zwiększeniu zapotrzebowania na przewozy, liczba zestawów winna wzrosnąć do 155 (5115 palet). Te 155 zestawów zajęłoby pas drogi o długości minimum 10,3 km, wliczając 50-metrowe odstępy. Tymczasem przy zastosowaniu EMS trzeba tylko 99 zestawów, zajmujących pas drogi równy 7,4 km, a zatem jedynie o 12% dłuższy, niż dziś potrzebuje 100 standardowych konfiguracji.

Obecna semantyka określeń związanych z zestawami wydłużonymi niebędącymi prawnie zestawami ponadgabarytowymi prezentuje się nastęoująco

1. Zestawy klasy EMS – tzn. zestawione zgodnie z tzw. Europejskim Systemem Modułowym EMS

• EMS 25,25 m – zestaw o długości 25,25 m, od 2024 roku zwany także zestawem EMS 1. Możliwe są tu następujące rodzaje zestawów EMS 1 25,25 m w zależności od ich dopuszczalnej masy całkowitej:

  – LV – zestaw długi o dopuszczalnej masie całkowitej do 48000 kg

  – LHV/LZV/EC – zestaw długi i ciężki – o dopuszczalnej masie całkowitej z przedziału 48000-60000 kg (64000 kg – Szwecja)

• EMS 2/SEC – zestaw o długości ponad 25,25 m, złożony z modułów sprzętowych spełniających wymagania EMS – dopuszczalna masa całkowita obecnie w przedziale od 72000 do 76000 kg. Możliwe są dwa rodzaje takich zestawów

• naczepowy – ciągnik siodłowy plus naczepa 13,6 m plus wózek łącznikowy dolly plus kolejna naczepa 13,6 m. Długość takiego zestawu, w zależności także od rodzaju użytego ciągnika (napęd tradycyjny lub elektryczny i gazowo-.wodorowoelektryczny) – 32-34,5 m

• przyczepowy – podwozie 2- lub 3-osiowe plus dwie przyczepy centralnoosiowe, o długości maksymalnie 7820 mm, Długość takiego zestawu może zawierać się w przedziale do około 30 m. Zazwyczaj jednostką ciągnącą jest 3-osiowe podwozie w układzie napędpwym 6×2.

  2. Zestawy klasy HCT – HCV, czyli dłuższe niż 25,25 m i/lub cięższe niż 60000/64000 kg, ale składające się z nienormatywnych transportowych jednostek sprzętowych niespełniających warunków modułowości systemu EMS. Obecnie zestawy tego rodzaju są przeważnie eksploatowane w Finlandii i Szwecji.

  Zgodność transgraniczna HCT: Szwecja i Finlandia

Szwedzka Agencja Transportu wydała zaktualizowane rozporządzenie (TSFS 2025:17), ktore

określa wymagania techniczne dla zestawow pojazdow o długości powyżej 25,25 metra. Od 15

kwietnia 2025 roku. dozwolone są trzy nowe typy zestawow HCT, a maksymalna długość

zestawow ogniw zostanie zwiększona.

Wcześniej zatwierdzone połączenia w Szwecji:

• A-podwojny: ciągnik + wozek + dwie naczepy

• AB-double: ciężarowka z linką + wozek + naczepa

Nowo zatwierdzone kombinacje od 15 kwietnia 2025 roku to:

• B-podwojny: ciągnik + dłuższe sprzęgło + naczepa

• C-double: podwozie samochodu ciężarowego + dwie przyczepy z osią centralną

• Zestaw nordycki: długa sztywna ciężarowka + wozek + naczepa

Wszystkie te pojazdy – poza C-double – są dozwolone rownież w Finlandii, co pozwala na

projektowanie konfiguracji zgodnych z przepisami drogowymi obowiązującymi w obu tych

krajach.

Wymiary i wymagania:

B-double: Pierwszy element przyczepy może mieć długość do 12 metrow (od punktu sprzęgu do

tyłu).

Zestaw nordycki: samochod ciężarowy maks. 12 m + wozek + naczepa standardowa (maks. 13,6 m)

→ całkowita długość ok. 27 m.

Dzięki nowym typom i odpowiednim wymiarom, w przyszłości będzie można budować coraz

więcej zestawow, ktore będą mogły być eksploatowane zarowno w Finlandii, jak i w Szwecji.

System EMS 2 powstał zatem poprzez połączenie skandynawskiej idei zestawów jeszcze dłuższych i cięższych w ramach transportu o dużej przepustowości z modułowymi pojazdowymi zapożyczonymi z europejskiego systemu modułowego. Dlatego EMS 2 opiera się na ograniczonej liczbie pojazdów, podczas gdy w odniesieniu do HCT/HCV takich rodzajów szczególnie naczep i przyczep, w pierwszym rzędzie w Finlandii, może być wiele.

Na tej podstawie w kwestii semantyki stosowanego nazewnictwa należy zatem stwierdzić, co następuje

1. Nazwy – określenia takie jak EMS, EMS 1 – EMS 25,25 m, EMS 2, LZV, LHV, LV, HCT/HCT, EC, SEC, są nazwami stosowanymi usankcjonowanymi w prawie oraz w oficjalnych dokumentach, w tym rządowych, legislacyjnych i unijnych. Są nazwami powszechnie zdefiniowanymi i jednoznacznie rozumianymi w branży.

2. Nazwy takie jak GigaLiner, GinaTruck, MegaLiner, DuoTrailer – nie są nazwami oficjalnymi, Są to przeważnie określenia dotyczące pojazdów/zestawów różnych kategorii EMS, używane w celach marketingowych, w tym dla odróżnienia się od konkurencji, przez samych producentów taboru, w tym głównie wytwórców naczep i przyczep. Dlatego – podkreślmy – mają one promocyjnym a nie fachowy wymiar.

Niestety w Polsce niezwykle często dochodzi do mieszania tych nazw. Dlatego w opracowaniu tym je uporządkowano i usystematyzowano, by wyjaśnić dogłębnie pewne kwestie oraz by wszyscy zainteresowani używając którejś z fachowych – nie marketingowych – precyzyjnych nazw – skrótów dokładnie widzieli, co one konkretnie oznaczają.