RMMV i Nooteboom

Wzrost zamówień na rynku zbrojeniowym powoduje, że dedykowane produkty dla niego przygotowują gracze, którzy wcześniej nie byli nim zainteresowani. Co więcej, mogą to być nie gracze nowi, a podmioty o uznanej już, wieloletniej historii w swojej branży. Taka sytuacja dotyczy segmentu naczep niskopodwoziowych i holenderskiej firmy Nooteboom – Nooteboom Trailers. Koninklijke Nooteboom Group to rodzinna firma założona w 1881 roku. Obecnie wraz z niemieckim Goldhoferem i luksemburskim (belgijskim) Faymonville jest uważana za jednego z trzech głównych europejskich producentów sprzętu kołowego do przewozów ponadnormatywnych, w tym ładunków ciężkich i długich. Mimo jednak swoich niemałych wiedzy i doświadczenia w tej dziedzinie przez lata nie wyrażała większego zainteresowania sprzedażą swoich wyrobów dla sił zbrojnych. Gdzieś w tle były nawet pewne tendencje pacyfistyczne ówczesnej generacji właścicieli, co pojawiło się w rozmowie ze mną we wrześniu 2015 roku. Ogólnie taką strategię i politykę oficjalnie tłumaczono skupieniem się na segmencie cywilnym, jako dobrze znanym i pewnym. Niemniej zmiany w zarządzie, dokonane w 2017 roku (przejęcie władzy w przedsiębiorstwie przez Marinkę Nooteboom), w połączeniu ze wzrostem atrakcyjności segmentu wojskowego oraz pojawieniem się w nim nowych dostawców, takich jak polskie Demarko i firmy tureckie, spowodowały zmianę nastawienie. Z całą pewnością w segmencie sprzętu do transportu ładunków ciężkich Nooteboom wnosi swoje niemałe doświadczenie wyniesione z rynku cywilnego: wiedzę i produktach, wiedzę i kompetencje, unikatowe technologie, w tym liczne patenty i inne ciekawe opracowania, zrobotyzowane linie oraz ekonomię skali. Ta ostatnia stanowi następstwo samej wielkości produkcji oraz możliwości przenoszenia do grupy wyrobów wojskowych licznych opracowań znanych z modeli cywilnych. Takie właśnie podejście spółka przyjęła przy budowie swojej realnie pierwszej naczepy typowo zbrojeniowej – jest to bowiem zmilitaryzowana naczepa cywilna, oznaczona symbolem MLP-121-08 (D). Po raz pierwszy pokazano ją publicznie na targach Eurosatory 2026. Przy czym wystawiał ją nie sam Nooteboom, bo on nie miał w Paryżu własnego stoiska, a RMMV – Rheinmetall na terenie wynajętym przez siebie. Naczepę tę eksponowano mianowicie w ramach zestawu klasy HET, w którym w roli ciężkiego ciągnika siodłowo-balastowego wystąpił dobrze znany RMMV-MAN HX81 8×8, w wydaniu z kabiną krótką, nieopancerzoną. Promocja ta stanowiła odzwierciedlenie umowy niewiele wcześniej zawartej między a Rheinmetall i Nooteboom, a dotyczącej współpracy stron w zakresie wspólnego uczestnictwa w przetargach, w których zamawiający wymaga przedstawienia całego kompletnego zestawu przerzutowego ciężkiej techniki bojowej. 12 marca 2026 roku Grupa technologiczna Rheinmetall i holenderski producent specjalistycznych rozwiązań transportowych Nooteboom Trailers B.V. podpisali mianowicie umowę o współpracy w celu opracowania i dystrybucji naczep do ciężkiego transportu militarnego (HET – Heavy Equipment Trailers). Współpraca ta obejmuje wzajemny rozwój, industrializację i marketing tych systemów. Partnerstwo to stanowi reakcję reakcją na znacząco rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania do militarnego transportu ciężkiego na terenie Europy. Wzrost ten wiąże sie z rosnącym wykorzystaniem operacyjnym ciężkich pojazdów kołowych i gąsienicowych oraz z szeroko zakrojonymi programami NATO dotyczącymi zamówień na czołgi, bojowe wozy piechoty i samobieżne haubice. Współpraca ta wzmocni pozycję obu firm w dziedzinie mobilności militarnej, przyczyniając się do zwiększenia odporności i konkurencyjności europejskiego przemysłu obronnego. Kluczową siłą tego partnerstwa jest komplementarny charakter wiedzy specjalistycznej stron. Nooteboom Trailers B.V. to jeden z wiodących europejskich producentów cywilnych rozwiązań transportowych. Ma wieloletnie doświadczenie w projektowaniu, produkcji i serwisie specjalistycznych naczep o ładowności do 200 ton i cieszy się dobrą reputacją wśród specjalistów logistycznych i firm zajmujących się transportem ponadnormatywnym.Rheinmetall wnosi zaś do projektu swoje sprawdzone doświadczenie w produkcji pojazdów wojskowych, ekonomiczne moce produkcyjne oraz dostęp do rynków międzynarodowych jako część wiodącego globalnego koncernu obronnego. Dzięki współpracy z Rheinmetall firma Nooteboom przyspiesza więc rozwój zaawansowanych technologii i wiedzy specjalistycznej w zakresie specjalistycznych rozwiązań transportowych, kładąc podwaliny pod innowacyjne rozwiązania zarówno w transporcie wojskowym, jak i cywilnym. Wspólne powiązanie połączy wysoce mobilne ciągniki Rheinmetall MAN Military Vehicles z odpowiednim systemem naczep, umożliwiając Rheinmetall dostarczanie kompleksowych, pionowo zintegrowanych rozwiązań HET. Zintegrowany system HET jest przeznaczony do transportu ciężkich pojazdów gąsienicowych i kołowych, w tym pojazdów ewakuacyjnych i opancerzonych pojazdów inżynieryjnych. Do tego w oficjanej informacji podano, że nastąpi rozwój i marketing wojskowych naczep HET przeznaczonych do produkcji w Rumunii Z nieoficjalnych informacji wynika natomiast, że porozumienie to w pierwszym rzędzie zawarto pod kątem spodziewanego przetargu brytyjskiego. Tam każdy z partnerów ma coś do ugrania. RMMV, bazujący na dobrych notowaniach w brytyjskiej armii związanych z ponad 20-letnią realnie udaną eksploatacją terenowych ciężarówek z serii SX i głównie SX, chce uderzyć w amerykańskiego Oshkosha. Do tego podobno ciągniki Oshkosha nie cieszy się uznaniem w oczach brytyjskich żołnierzy, a i sama ta firma miała dotąd podjąć wiele decyzji, które nie spodobały się użytkownikowi. Natomiast dla Nooteboom oznacza do wejście do walki z rodzimym Broshuisem, który od lat odnosi sukcesy w dostawach taboru dla licznych armii NATO. Swoją drogą lista odbiorców różnych rodzajów niskopodwoziowych zmilitaryzowanych i militarnych naczep marki Broshuis zalicza się do autentycznie imponujących. Na to wszystko nakłada się tzw. wielka polityka. Obecne brytyjskie władze nie zamierzają bowiem prowadzić wybitnie proamerykańskiej polityki, w dziedzinie obronności raczej stawiając na dalsze zacieśnianie współpracy z państwami europejskimi. Do tego ma dochodzić także zacieśnienie współpracy gospodarczej, w tym skracanie łańcuchów dostaw. Jednocześnie RMMV – Rhenmetall i Nooteboom swoją kooperację nie zamierzają jedynie ograniczyć do Zjednoczonego Królestwa, lecz razem zamierzają szukać nowych opcji kontraktowych w przypadku stosownych przetargów ogłoszonych przez inne kraje.

W układzie konstrukcyjnym pokazana w Paryżu w zestawie z ciągnikiem RMMV- HX81 8×8 naczepa o symbolu MPL-121-08 (D) to naczepa cywilna zmilitaryzowana, wywodząca się z pokazanej w 2015 roku serii Manoovr i oparta na typie bazowym MPL 121-08, często występującym w wariancie MPL MPL-121-08(D) lub MCO). Jest to wysoce zaawansowana technologicznie 8-osiowa naczepa semi-niskopodwoziowa, przygotowana myślą o bezpiecznym i wydajnym transporcie ciężkiego sprzętu kołowego oraz gąsienicowego. Jest to też flagowy model holenderskiego producenta, zaprojektowany do obsługi ładunków ponadnormatywnych. Jego najważniejsze parametry i specyfikacja prezentują się następująco;

• liczba osi: 8.

• przeważnie obrotowe osie wahliwe (pendel) z hydraulicznym układem kierowniczym.

• dopuszczalny nacisk na oś/linię osi 12 ton przy prędkości 80 km/h (zgodny z przepisami wielu krajów UE).

• wysokość pokładu ładunkowego jedna z najniższych na rynku – równa zaledwie 780 mm.

• skok zawieszenia o wartości do aż 500 mm, co chroni ładunek przed uszkodzeniami i ułatwia załadunek. Naczepy te mają nawet do 50% większy skok zawieszenia w porównaniu do innych typów zawieszeń oraz nawet 40% mniej sworzni zawieszenia i układu skrętu. To zapewnia wiele korzyści i minimalizuje ryzyko uszkodzenia naczepy, ładunku albo powierzchni drogi. Długi skok pozwala również na wydajny załadunek i rozładunek elementów stacjonarnych, pod które naczepa podjeżdża, podbijając do góry zawieszenie w celu umieszczenia na pokładzie. Co równie ważne, każda z obrotowych krótkich osi porusza się kompletnie niezależnie. Tym samym jej skok nie wpływa na skok drugiej osi w linii oraz osi w pozostałych liniach, będąc całkowicie uzależnionym od rodzaju pokonywanego terenu i przeszkód przejeżdżanych w danym momencie;.

• maksymalna zwrotność naczepy Multi-PL są bardzo zwrotne dzięki kątowi skrętu każdej z krótkich osi do 60 stopni w tylnym wózku osiowym oraz do 70 stopni w wózku Multidolly.

• łatwość obsługi – naczepy Manoovr Multi-PL są niezwykle proste w obsłudze. Wszystkie funkcje hydraulicznie są dostępne centralnie pod łabędzią szyją;

• zwiększona stabilność – naczepa może być hydraulicznie przełączona z trzech do czterech punktów podparcia aby zwiększyć stabilność wzdłużną przy przewożeniu ładunków o wysoko położonym środku ciężkości;

• regulowany nacisk na siodło – aby adaptować nacisk na siodło do aktualnie używanego ciągnika, stosunek pomiędzy naciskiem na siodło a przednimi osiami (wózka) naczepy jest hydraulicznie regulowany. Jest to dokonywane bezstopniowo, od 18 do 30 ton przy obciążeniu 12 ton na linię na przednich osiach (wózka) naczepy;

• powłoka antypoślizgowa – pokład ładunkowy naczepy Multi-PL jest od góry standardowo wykończony powłoką antypoślizgową dla rozszerzenia bezpieczeństwa kierowcy podczas przemieszczania się po powierzchni ładunkowej;

• certyfikowane przez TÜV uszaki. Aby optymalnie zabezpieczyć ładunek, naczepa MultiPL została wyposażona w 10-tonowe uszaki ciężkiego przeznaczenia certyfikowane przez TÜV. Uszaki są zainstalowane w profilach bocznych pokładu naczepy oraz po bokach centralnego dźwigara pokładu.

• skrzynia narzędziowa – zamykana, stalowa skrzynia narzędziowa z trzema osobnymi przedziałami. Każdy przedział ma swoje własne, zamykane na klucz drzwiczki. Górna część skrzyni jest wykonana ze stali nierdzewnej o wysokim połysku

• niewielka liczba sworzni. Technologia MANOOVR pozwala na użycie niewielu połączeń łożyskowych w układzie skrętu naczepy. To oznacza, że trwałość systemu jest bardzo długa, a koszty utrzymania niskie. Taka wyjątkowa konstrukcja pozwala też na uzyskanie bardzo niskiego pokładu przy jednoczesnym bardzo mocnym i wytrzymałym rozwiązaniu montowania osi.

• bezkonkurencyjny prześwit – wszystkie komponenty zawieszenia są umiejscowione wysoko aby uniknąć ryzyka uszkodzenia o jakiekolwiek przeszkody pod podwoziem. Również każda z niezależnych osi może być szybko i łatwo podniesiona, dla zmniejszenia zużycia paliwa i minimalizowania zużycia opon

Te cechy przekładają się na zasadnicze zalety, który są:

• niskie koszty eksploatacji: unikatowa konstrukcja osi zmniejsza zużycie opon – przebiegi mogą sięgać nawet 300 000 km, co oznacza nawet 4-krotnie dłuższą żywotność ogumienia;
• wysoka ładowność: umożliwia transport maszyn o masie całkowitej przekraczającej nawet 80-90 ton.
• uniwersalność: Naczepa może być doposażona m.in. w muldy koparkowe oraz wzmocnione rampy najazdowe oraz łączona z wózkami typu Multidolly

W tym kontekście Nooteboom zwraca uwagę na militarne zalet MPL-121-08(D). To zmilitaryzowana niskopodwoziowa naczepa do transportu ciężkiego sprzętu, hydraulicznie sterowana naczepa z 8 wahliwymi liniami osi, opracowana zgodnie ze specyfikacją wojskową w celu bezpiecznego i wydajnego transportu ciężkich pojazdów gąsienicowych i kołowych w trudnych warunkach. Przy dopuszczalnej masie całkowitej do 121 000 kg i ładowności 92 000 kg, naczepa ta łączy w sobie wysoką ładowność z konstrukcją, która wyraźnie spełnia wymagania obronne, takie jak zdolność do jazdy w terenie, kompatybilność z wojskowymi ciągnikami siodłowymi, w tym terenowymi, oraz dobre zabezpieczenie ładunku i przydatność operacyjna w wojskowych łańcuchach logistycznych. Jej kluczowe wyznaczniki militarne są następujące:

1. Mobilność terenowa. Konstrukcja umożliwia duży skok zawieszenia wynoszący 600 mm, czyli o 100 mm więcej niż w cywilnej bazie, i została zaopatrzona w hydraulicznie sterowaną – ruchomą łabędzią szyję. Łabędzia szyja ma regulowaną wysokość i jest hydraulicznie połączona z pierwszymi trzema liniami osi. Zapewnia to odpowiednie obciążenie siodła, pozwalając pojazdowi zawsze zachować przyczepność na bardzo nierównym terenie. 2. Maksymalna elastyczność w zakresie ładowności. Naczepa ma liczne regulowane naprowadzacze gąsienic, które bezpiecznie prowadzą gąsienice pojazdów opancerzonych podczas załadunku. Ich szeroki zakres regulacji umożliwia szybki i precyzyjny załadunek szerokiej gamy pojazdów gąsienicowych. Regulowane i wyjmowane kliny pod koła pozwalają zaś na bezpieczne zabezpieczenie i precyzyjne ustawienie pojazdów kołowych. 3. Zintegrowane rozwiązanie do ewakuacji i przerzutu/ratownictwa (recovery). Naczepa została zaprojektowana z myślą o obsłudze wymagających zadań wojskowych, sprawnym przeładunku i holowaniu w terenie. Rolki i krążki linowe obsługują dwa układy wciągarek, prowadząc liny wciągarki z ciężarówki na platformę załadunkową naczepy. Naczepę zaopatrzono też w platformę i poręcz na łabędziej szyi, umożliwiając bezpieczną obsługę wciągarki za pomocą pilota. Szerokość ramp da się regulować hydraulicznie, co pozwala na dopasowanie do różnych rozstawów pojazdów. Hydraulicznie sterowane podpory służą do stabilizacji naczepy i pochłaniania obciążeń podczas załadunku i rozładunku ciężkich pojazdów. 4. Układ kierowniczy. Ręczne sterowanie osiami jest możliwe niezależnie od ciągnika siodłowego za pomocą bezprzewodowego pilota. Ponadto osie można łatwo automatycznie ustawić za pomocą systemu ASA (Automatic Straight-Ahead Alignment). Wybrane cechy MPL-121-08(D): • konstrukcja zgodna z normami NATO, zapewniająca pełną interoperacyjność • gotowość do misji: możliwość jazdy w terenie, pokonywania przeszkód klimatycznych i brodzenia • zintegrowane rozwiązania w zakresie ratownictwa, mocowania i transportu • niezawodna kompatybilność elektromagnetyczna zgodna z wymaganiami wojskowymi • oparcie na sprawdzonej technologii transportu ciężkiego • główne systemy, w tym podwozie, układ kierowniczy, hamulcowy, elektryczny i zabezpieczający, są zgodne z odpowiednimi normami STANAG, UN, ISO i DIN Zasadnicze dane techniczne to: długość 18030 mm, szerokość 3490 mm, wysokość 3910 mm, nacisk na siodło 25000 kg, nacisk na oś (na linię osi) 8 × 12000 kg, dopuszczalna masa całkowita pojazdu 121000 kg, masa własna 29000 kg i ładowność 92000 kg. Długość 18030 mm Szerokość 3490 mm Wysokość 3910 mm Nacisk na siodło 25000 kg Nacisk na oś (na linię osi) 8 × 12000 kg Dopuszczalna masa całkowita pojazdu 121000 kg Masa własna 29000 kg Ładowność 92000 kg

                    Tekst: Jarosław Brach

                    Zdjęcia: Jarosław Brach