W kwietniu 2025 roku Estońskie Siły Obronne wzbogaciły swój park maszynowy o nowe ciągniki JCB Fastrac 4220, zapewniając znacznie większą autonomię podczas operacji zarówno na drogach, jak i w trudnym terenie. Specjalistyczne nadwozie ciągników zostało zaprojektowane i zamontowane przez firmę Pro Lift.

Wybrany ciągnik CB Fastrac 4220 High Mobility Fastrac (HMF) to niezwykle elastyczna i uniwersalna maszyn logistyczna – to ciągnik o wysokiej wydajności, który doskonale nadaje się również do zastosowań wojskowych. W przeciwieństwie do konwencjonalnych modeli ciągników, porusza się szybciej, oferując komfort i elastyczność, szczególnie w zadaniach logistycznych. Może ciągnąć ponad 24 tony z prędkością 88 km/h, z ponad 1 toną wyposażenia dodatkowego (zbiorniki paliwa lub wody, palety, ULC itp.) na tylnym pokładzie. Zaprojektowany został do efektywnej pracy z szeroką gamą osprzętu, w tym łyżki ładowarkowe, przedłużki dźwigowe i lemiesze. Duża prędkość czyni go również idealnym do zadań takich jak odśnieżanie pasów startowych, placów składowych i magazynów. Ponadto Fastrac wyróżnia się pełnym zawieszeniem z przodu i z tyłu, zapewniającym niezrównaną jazdę, komfort i przyczepność. Idealny rozkład masy 50-50 i hamulce ABS są standardem, dzięki czemu maszyna może holować wrażliwe ładunki, takie jak amunicja lub samoloty. Napęd na 4 koła z blokadą mechanizmu różnicowego gwarantuje zaś doskonałe osiągi w terenie.

Dołączona do maszyny przyczepa Palmse została zaprojektowana specjalnie z myślą o potrzebach Sił Zbrojnych – wytrzymuje duże obciążenia, nadaje się do różnorodnych zadań załadunkowych i sprawdza się nawet w trudnych warunkach. W połączeniu z hydraulicznym dźwigiem Fassi całe rozwiązanie staje się niezależnym systemem podnoszenia i załadunku.
W zakładzie Pro Lift OÜ dokładnie wyposażył ciągniki JCB Fastrac 4220 w:
1. Przyczepę Palmse przeznaczoną do transportu ciężkich ładunków i nadającą się do różnorodnych zadań załadunkowych i transportowych. Przyczepa została dostosowana do specyficznych wymagań Sił Obronnych i jest niezawodna nawet w trudnych warunkach terenowych.

2 Dodatkowy układ hydrauliczny, który umożliwia płynną i w pełni funkcjonalną obsługę żurawia hydraulicznego Fassi.

  1. Niezwykle mocną przednią wciągarkę o sile uciągu 15 000 kg i z 50-metrowa lina. Ta dodatkowa funkcja pozwala pojazdowi samodzielnie podnosić pojazd lub wspomagać inny sprzęt w trudnym terenie, zapewniając niezbędną niezależność i zwrotność.

  2. Żuraw hydrauliczny Fassi F145AZ.0.22 E-ACTIVE, który umożliwia jednostkom saperskim załadunek sprzętu i części zamiennych niezależnie od innych urządzeń dźwigowych – to istotna zaleta w sytuacjach, gdy konwencjonalna infrastruktura logistyczna jest niedostępna. Tym bardziej, że żuraw ten może zostać doposażony w różne końcówki – narzędzia, w tym chwytaki do drewna, belki do podnoszenia kontenerów, zawiesie, itd. Ogólnie F145AZ to kompaktowy żuraw z serii Z, zaprojektowany z myślą o praktyczności i zwrotności w codziennych zastosowaniach. Dzięki udźwigowi do 14 ton i maksymalnemu wysięgowi hydraulicznemu 8,25 m, łączy kompaktowe wymiary z solidną wydajnością. Wyposażony został w jednostkę sterującą FX500 i modułowy rozdzielacz Hydrocontrol HC/D4. Można go też doposażyć w opcjonalne dodatki, takie jak podwyższone stanowisko sterowania i system automatycznego potrząsania chwytakiem GAS (Grab Automatic Shake), zwiększające komfort i wydajność pracy z łyżką.

Te ciągniki, zaopatrzone we wskazane składowe zabudowy, dobrane i zamontowane przez Pro Lift, stały się częścią wyposażenia batalionu saperskiego Sił Zbrojnych, zapewniając tym jednostkom nowy poziom autonomii i wydajności w działaniach polowych.

Tym samym Estońskie Siły Obronne zyskały znaczące dodatkowe możliwości w zakresie pionierskich prac inżynieryjnych – nowe ciągniki JCB Fastrac 4220 umożliwiają jednostkom operacyjną i niezależną pracę zarówno na drogach, jak i w terenie, zmniejszając zależność od innego sprzętu, a de facto skutecznie eliminując konieczność jego wdrożenia. „Dzięki doskonałej widoczności i zwrotności ciągnik ten nadaje się dla Sił Obronnych do długotrwałego użytkowania zarówno na drogach, jak i w trudnym terenie. Nowy sprzęt umożliwia szybki transport sprzętu, materiałów, amunicji i części zamiennych, niezależnie od innego sprzętu” – powiedział Erko Sepri, Kierownik Kategorii Pojazdów w Państwowym Centrum Inwestycji Obronnych (RKIK). I dodaje
„Oznacza to, że jednostka może samodzielnie załadować i rozładować sprzęt bez konieczności korzystania z dodatkowych podnośników – to znacząca zaleta na polu walki i w miejscach, gdzie brakuje konwencjonalnej infrastruktury”.

W polskich warunkach warto rozważyć zakup analogicznych maszyn zarówno dla sił zbrojnych, jak i straży pożarnej. W szczególności w aktualnych warunkach mogłyby one znaleźć zastosowanie w:

  1. budowie i utrzymaniu składowych infrastruktury wojskowej punktowej i liniowej, gdy jazdy odbywają się w trudnych warunkach drogowych. W pierwszym rzędzie należy tu wskazać na wsparcie realizacji przedsięwzięć związanych z tzw. Tarczą Wschód;

  2. usuwaniu skutków powodzi i innych kataklizmów, takich nawałnice czy huragany, gdy z jednej strony trzeba szybko dotrzeć do potrzebujących, a infrastruktura drogowa może być uszkodzona/zniszczona czy nieprzejezdna, z drugiej zaś już w trakcie samego usuwania przeszkód i likwidacji szkód konieczne może się okazać użycie sprzętu przeładunkowego w warunkach:

    – trudności z przejazdem;

    – ograniczonego dostępu do danych miejsc, co limituje liczbę pojazdów mogących swobodnie korzystać z tych miejsc, a tym samym oznacza, że zamiast dwóch trzech pojazdów da się użyć jeden pojazd lub maksymalnie jeden zespół – zestaw pojazdów.

 

        Tekst: Jarosław Brach

        Zdjęcia: Producent